تفسيراحسن‌الحديث - قرشی، سید علی اکبر - الصفحة ٣٤٥ - شرحها

شرحها

در فهم این آیات باید بدانیم که انسان ساخته نشده به دنیا می‌آید، به عبارت دیگر: بالقوه زائیده می‌شود، بر خلاف بچه سائر حیوانات که باهوشتر و زیرکتر زائیده می‌شوند، پس انسان وقتی که به دنیا آمد و پا گرفت و خود را شناخت، هنوز انسان بالقوه است باید خود را بسازد و گرنه در خسران و ضرر خواهد بود.
ساخته شدن انسان با دو عامل است یکی نظری و قلبی یعنی ایمان به خدا و پیامبران و آنچه آنها آورده‌اند دیگری عملی که اعمال صالحه باشد، قطع نظر از این دو باید جامعه را نیز در نظر بگیرد و به فکر ساختن جامعه نیز باشد وَ تَواصَوْا بِالْحَقِّ وَ تَواصَوْا بِالصَّبْرِ.
اگر با این دو عامل شناخت و عمل، خود را بسازد هیچ و گرنه در خسران و ضرر خواهدبود که زندگی برای او در دنیا فساد و در آخرت جز عذاب نخواهد زائید بیان کننده این واقعیت گذشت روزگار است که در مسیر تاریخ معلوم می‌شود انسانهای ساخته نشده در خسران و تباهی هستند شاید به این علّت به «العصر» یعنی روزگار قسم یاد شده است. علی هذا قسم بعصر، قسم به تاریخ بشریت است که دقت در تاریخ اقوام گذاشته و دقت در گذشت زمان، روشن می‌کند کدام کس و کدام قوم در خسران بوده‌اند و کدام در غیر خسران. و آن گهی هدف خدا از خلقت انسان زندگی در بهشت است و به آن فقط با ایمان و عمل می‌توان رسید، علی هذا جز اهل ایمان و عمل همه در خسران می‌باشند.
١ و ٢- وَ الْعَصْرِ إِنَّ الْإِنْسانَ لَفِی خُسْرٍ برای عصر معانی بسیاری گفته‌اند از قبیل وقت عصر، صلاة عصر، شب و روز عصر نبوت و روزگار، از میان همه یکی عصر نبوت قابل دقت است یعنی قسم به زمان