تفسيراحسن‌الحديث - قرشی، سید علی اکبر - الصفحة ٢٨٩ - شرحها

شرحها

در این سوره ابتدا به رسول خدا دستور می‌رسد که وحی را اخذ کند و بخواند. آن وحی از جانب خدایی است که انسان را آفریده و با قلم او را تعلیم داده و تربیت کرده است. سبحان اللَّه از عظمت قرآن که اولین کلامش با آفرینش انسان و تربیت و تعلیم و قلم شروع می‌شود.
آن گاه روشن می‌کند که انسان چون خود را بی نیاز دید طغیان می‌کند و همان طغیان سبب می‌شود که در مقابل راهنمایان توحید موضع گیرد و آنها را تکذیب کند، آنها بی آنکه فکر کنند که خدا حاضر و ناظر است و می‌داند و می‌بیند به انکار توحید بر می‌خیزند ولی اگر از این کار دست بر ندارند از پیشانی آنها گرفته به آتش می‌افکنیم، اگر یارانی هم برای خود بخوانند اثری ندارد ما نیز مأموران آتش را می‌خوانیم.
معلوم می‌شود بعضی از سران شرک آن حضرت و مسلمانان را از خواندن نماز مانع می‌شدند که بعد از تهدید آنها، به رسول خدا فرمان می‌دهد که به حرف چنین کسی گوش مکن، برای: خدایت سجده کن و تقرب جوی.
١- ٥- اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّکَ الَّذِی خَلَقَ. خَلَقَ الْإِنْسانَ مِنْ عَلَقٍ اقْرَأْ وَ رَبُّکَ الْأَکْرَمُ الَّذِی عَلَّمَ بِالْقَلَمِ. عَلَّمَ الْإِنْسانَ ما لَمْ یَعْلَمْ
این پنج آیه با بسم اللَّه ... در همین قالب به آن حضرت نازل گشته و آن امر به اخذ قرآن از جانب خداست یعنی: «اقرء القران مفتتحا باسم ربک» گرچه خود این کلمه نیز از قرآن است، نظیر آنکه شخصی در نامه خود می‌نویسد: چون این نامه را خواندی به مضمون آن عمل کن، گرچه این کلمات نیز از خود نامه است.
پس امر «اقرء» راجع به همه قرآن است و انتخاب «اقرء» به جای اخذ