تفسيراحسن‌الحديث - قرشی، سید علی اکبر - الصفحة ٢٨٤ - نظری به کلیات سوره

سوره علق‌

اشاره

در مکه نازل شده و نوزده آیه است‌

نظری به کلیات سوره‌

١- سوره علق اولین سوره است که در مکه نازل گردید.
در مجمع البیان فرموده: اکثر مفسران گفته‌اند: اولین سوره‌ای که نازل شد، سوره علق است که پنج آیه از آن نازل گردید، به نظر بعضی اولین سوره‌ای که نازل شد، سوره مدثر بوده است، در مقدمه تفسیر برهان ج ١/ ٢٩ از کلینی رحمه اللَّه به اسنادش از حضرت صادق علیه السّلام نقل کرده: اولین چیزی که برسول خدا صلّی اللَّه علیه و آله نازل گردید: بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّکَ ... تا آخرین بود و آخرین سوره که نازل شد إِذا جاءَ نَصْرُ اللَّهِ بود، همین حدیث را از صدوق از حضرت رضا علیه السّلام نیز نقل کرده ولی در آن «الی آخره» ندارد.
در المیزان فرموده: اول ما نزل سوره علق است بعد می‌گوید: بعید نیست که همه‌اش یک دفعه نازل شده باشد. و احدی در مقدمه اسباب النزول پنج حدیث در این باره نقل کرده و در بعضی از آنهاست که ابتدا پنج آیه اول، نازل شده است بقیه سخن در اول سوره مدثر دیده شود. این سوره در ترتیب فعلی قرآن مجید سوره نود و شش است.
٢- عدد آیات آن به قول قارئان عراقی نوزده و به قول قارئان شامی هیجده و در قول قارئان حجاز بیست است (مجمع البیان)، علت اختلاف آنست که، حجازی‌ها أَ رَأَیْتَ الَّذِی یَنْهی را یک آیه شمرده‌اند امّا دیگران آن را تا عَبْداً