تفسيراحسن‌الحديث - قرشی، سید علی اکبر - الصفحة ٢٩٣ - نکتهها

١٩- کَلَّا لا تُطِعْهُ وَ اسْجُدْ وَ اقْتَرِبْ
یعنی: نه، به نهی مشرک اطاعت مکن، به خدایت سجده کن و تقرب جوی.
گویی منظور از سجده نماز است، به قرینه یَنْهی عَبْداً إِذا صَلَّی این آیه یکی از سجده‌های واجب قرآن است که در «نکته‌ها» عنقریب توضیح داده خواهد شد.
حضرت رضا علیه السّلام فرموده است: بنده در حال سجده از همه وقت به خدا نزدیکتر است، آنست قول خدا وَ اسْجُدْ وَ اقْتَرِبْ (تفسیر برهان).

نکته‌ها

رسول خدا و ممانعت از سجده: در رابطه با آیه أَ رَأَیْتَ الَّذِی یَنْهی عَبْداً إِذا صَلَّی در مجمع البیان نقل شده: در حدیث آمده: ابو جهل به اهل مکه گفت: آیا محمّد در میان شما صورت بر خاک می‌نهد؟
گفتند: آری. گفت: قسم به آن کس که به او قسم می‌خورند اگر او را در آن حال دیدم قدم بر گردنش خواهم نهاد، روزی به او گفتند: او محمّد است که دارد نماز می‌خواند، ابو جهل به سوی آن حضرت رفت ولی به عقب بر گشت و با دو دستش چیزی را از خود دور می‌کرد، گفتند: یا ابا الحکم چه شده؟ گفت: میان من و او خندقی از آتش است و اینها بالهایی است (بالهای ملائکه) رسول خدا فرمود به خدایی که روحم در دست او است اگر به من نزدیک می‌شد ملائکه او را تکه تکه می‌ربودند، پس خدا نازل کرد أَ رَأَیْتَ الَّذِی یَنْهی ...
نماز آن حضرت پیش از بعثت: باز در رابطه با آیه أَ رَأَیْتَ الَّذِی یَنْهی عَبْداً إِذا صَلَّی باید بدانیم بنا بر آنکه از حضرت صادق و حضرت رضا علیهما السّلام نقل شده که همه سوره به یک بار نازل گردیده است به نظر می‌آید: آن حضرت پیش از آغاز وحی نماز می‌خوانده است و ابو جهل به صرف آنکه این شخص کاری بر خلاف آئین بت‌پرستی می‌کند از آن مانع می‌شده است، این مطلب بعید نیست