تفسيراحسن‌الحديث - قرشی، سید علی اکبر - الصفحة ٣١٧ - شرحها

شرحها

این آیات در رابطه با قیامت است خلاصه آنها چنین است: زمین در روز قیامت می‌لرزد، اخبار خویش را حکایت و بازگو می‌کند، آن روز مردم گروه گروه، مختلف و پراکنده از زمین بیرون می‌آیند، هر که از خیر و شر و لو به اندازه ذره، انجام داده باشد آن را خواهد دید.
١ و ٢- إِذا زُلْزِلَتِ الْأَرْضُ زِلْزالَها وَ أَخْرَجَتِ الْأَرْضُ أَثْقالَها.
اضافه زلزال به ضمیر ارض نشان می‌دهد که آن زلزله بخصوص و وحشتناکی است: إِنَّ زَلْزَلَةَ السَّاعَةِ شَیْ‌ءٌ عَظِیمٌ حج/ ١، اگر مراد از «اثقالها» مردگان باشد معلوم می‌شود که مراد از زلزله در وقت ویرانی جهان نیست بلکه منظور زلزله‌ای است که با آن مردگان از قبر خارج خواهند شد.
گویند مراد از اثقال مردگانند، به قولی معادن و کنوز و به قولی همه آنهاست، المیزان قول اول را قوی می‌داند، این آیه نظیر وَ إِذَا الْأَرْضُ مُدَّتْ وَ أَلْقَتْ ما فِیها وَ تَخَلَّتْ انشقاق/ ٤ است و یا نظیر آیه: یَوْمَ یَخْرُجُونَ مِنَ الْأَجْداثِ سِراعاً معارج/ ٤٣ می‌باشد.
٣- وَ قالَ الْإِنْسانُ ما لَها.
این آیه نشان می‌دهد که بعد از زنده شدن انسانها نیز زلزله ادامه خواهد داشت تا انسان با کمال تعجب و دهشت بگوید: چه شده بر زمین چرا این طور می‌لرزد؟!