معاد و جهان پس از مرگ - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢١٨ - رؤيا و خواب ديدن

١- خوابهاى مربوط به گذشته زندگى و اميال و آرزوها، كه بخش مهمى از خوابهاى انسان را تشكيل مى‌دهد.

٢- خوابهاى پريشان و نامفهوم كه معلول فعاليت و نيروى توهم و خيال است (اگر چه ممكن است انگيزه‌هاى روانى داشته باشد).

٣- خوابهايى كه مربوط به آينده است و از آن گواهى مى‌دهد.

شك نيست كه خوابهاى مربوط به زندگى گذشته و جان گرفتن و تجسم صحنه هايى كه انسان در طول زندگى خود ديده است تعبير خاصى ندارند، همچنين خوابهاى پريشان و به اصطلاح‌ اضغاث احلام‌ كه نتيجه افكار پريشان، و همانند افكارى است كه انسان در حال تب و هذيان پيدا مى‌كند نيز تعبير خاصى نسبت به مسائل آينده زندگى نمى‌تواند داشته باشد، اگر چه روانشناسان و روانكاوان از آنها به عنوان دريچه‌اى براى دست يافتن به ضمير ناآگاه بشرى استفاده كرده و آنها را كليدى براى درمان بيماريهاى روانى مى‌دانند.

بنابراين تعبير خواب آنها براى كشف اسرار روان و پيدا كردن سرچشمه بيماريهاست، نه براى حوادث آينده زندگى.

و اما خوابهاى مربوط به آينده نيز داراى دو شعبه است، قسمتى خوابهاى صريح و روشن مى‌باشند كه به هيچ وجه تعبيرى نمى‌خواهند و گاهى بدون كمترين تفاوتى، با نهايت تعجب، در آينده دور يا نزديك تحقق مى‌پذيرد.

دوم، خوابهايى است كه در عين حكايت از حوادث آينده بر اثر عوامل خاص ذهنى و روحى تغيير شكل يافته و نيازمند به تعبير است.

براى هر يك از اين خوابها نمونه‌هاى زيادى وجود دارد كه همه آنها را نمى‌توان انكار كرد، نه تنها در منابع مذهبى و كتب تاريخى نمونه هائى از