معاد و جهان پس از مرگ - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٣٣ - نظر سوم معاد روحانى و نيمه جسمانى
روحانى بدون جسمانى، هيچ گونه تناسبى با اين بحثها ندارد (دقت كنيد).
قابل توجه اينكه: عرب جاهلى اعتقاد به بقاى روح داشت، از آنچه او تعجب داشت و به شدت انكار مىنمود مسأله معاد جسمانى و بازگشت اين بدن به زندگى بعد از مرگ بود، لذا قرآن از زبان آنها چنين مىگويد:
«أَ يَعِدُكُمْ أَنَّكُمْ إِذا مِتُّمْ وَ كُنْتُمْ تُرابًا وَ عِظامًا أَنَّكُمْ مُخْرَجُونَ؛ آيا (اين پيامبر) به شما وعده مىدهد، هنگامى كه مرديد و خاك و استخوانهاى (پوسيده) شديد بار ديگر (از قبرها) بيرون آورده مىشويد.» [١]
و در جاى ديگر مىخوانيم: «وَ قالُوا أَ إِذا ضَلَلْنا فِي اْلأَرْضِ أَ إِنَّا لَفي خَلْقٍ جَديدٍ؛ آنها گفتند: آيا هنگامى كه ما (مرديم و) در زمين گم شديم آفرينش تازهاى خواهيم يافت؟» [٢]
و در جاى ديگر مىگويد:
«وَ قالَ الَّذينَ كَفَرُوا هَلْ نَدُلُّكُمْ عَلى رَجُلٍ يُنَبِّئُكُمْ إِذا مُزِّقْتُمْ كُلَّ مُمَزَّقٍ إِنَّكُمْ لَفي خَلْقٍ جَديدٍ* أَفْتَرى عَلَى اللَّهِ كَذِبًا أَمْ بِهِ جِنَّةٌ بَلِ الَّذينَ لا يُؤْمِنُونَ بِاْلآخِرَةِ فِي الْعَذابِ وَ الضَّلالِ الْبَعيدِ؛ و گفتند: آيا مردى را به شما نشان بدهيم كه خبر مىدهد هنگامى كه بكلى متلاشى و پراكنده شديد آفرينش نوينى خواهيد يافت! آيا اين مرد دروغ به خدا بسته؟ يا مجنون است! ولى آنها كه به رستاخيز ايمان ندارند در مجازات و گمراهى دورى قرار دارند». [٣]
از تمام اين آيات استفاده مىشود كه پيامبر اسلام (ص) همه جا سخن از بازگشت اين جسم و معاد جسمانى مىگفته است و لذا مخالفان از آن تعجب مىكردند و آيات قرآن به پاسخگويى آنها در موارد مختلف پرداخته و مىگويد:
[١]. سوره مؤمنون (٢٣)، آيه ٣٥.
[٢]. سوره سجده (٣٢)، آيه ١٠.
[٣]. سوره سبأ (٣٤)، آيه ٧ و ٨.