معاد و جهان پس از مرگ - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٦٧ - پاداش و كيفر

حَطَبًا؛ اما ستمگران هيزم و آتش افروز دوزخند».

بنابراين آنها و اعمالشان هستند كه در شكل آتش ظاهر مى‌شوند، پس آن آتش چهره ديگرى از اعمال خود آنهاست كه دامانشان را مى‌گيرد.

و در آيه ٣٩ سوره صافّات چنين آمده است: «وَ ما تُجْزَوْنَ إِلَّا ما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ‌؛ پاداشى به شما داده نمى‌شود جز اعمالى كه انجام داده‌ايد».

بنابراين پاداششان همان اعمالشان است كه به دست آنها مى‌رسد! از همه اين تعبيرات به خوبى استفاده مى‌شود كه آنچه ما در جهان پس از مرگ با آن سرو كار داريم، همان اعمال نيك و بد ماست كه به صورت انرژيهاى سودمند ويا ويرانگرى در اين جهان از ما صادر گرديده، و علاوه بر انيكه روح ما را تكامل داده يا جريحه‌دار ساخته، در پرونده جهان هستى همچنان باقى مانده و طبق قانون تكامل پرورش يافته است.

اين اعمال در آن روز از مخفيگاههاى خود خارج مى‌شوند و پس از تغيير شكل دادن- كه از آثار عمومى انرژيهاست- در قيافه‌هاى جديدى بر ما ظاهر مى‌شوند.

اين چهره‌هاى جديد ما را تا اعماق جان نشاط مى‌بخشند، و يا مى‌سوزانند و در هر حال با ما هستند و از ما جدا نمى‌شوند.

اينها همانند همه چيز ديگر اين جهان، نابود نمى‌گردند و به فرمان خدا مانند خود ما رنگ ابديت به خود مى‌گيرند، و به اين ترتيب مسأله كيفر و پاداش نه همانند مزد كارگران و مجازات بردگان است، و نه جنبه انتقامى دارند و نه درس عبرت است براى مرتكبين آنها و يا ديگران.

بلكه نوع ديگرى است كه از آن به «اثر عمل» مى‌توان تعبير نمود.

جالب توجه اينكه: در روايت معروفى تصريح شده كه «الدُّنْيا مَزْرَعَةُ