معاد و جهان پس از مرگ - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢١ - در لحظه مرگ چه احساسى به انسان دست مىدهد؟

روى همين جهات است كه مردم جهان با تمام تفاوتهائى كه در طرز تفكر دارند، در ايمان به مرگ اتفاق نظر دارند. و شايد انتخاب نام «يقين» در دو آيه از آيات قرآن براى «مرگ» اشاره به همين حقيقت است يكى از اين دو آيه مى‌گويد «پروردگار خود را تا لحظه يقين (مرگ) بندگى كن». [١]

و آيه ديگر از قول بدكارن مى‌گويد: «ما تا لحظه يقين (مرگ) روز جزا را تكذيب مى‌كرديم». [٢]

يعنى؛ هم نيكوكاران و هم بدكاران در اين لحظه قطعى و يقينى به هم مى‌رسند.

در لحظه مرگ چه احساسى به انسان دست مى‌دهد؟

هيچ كس نمى‌داند در لحظه مرگ چه احساسى به انسان دست مى‌دهد، چون كسى از اين راه برنگشته است كه احساس خود را در آن لحظه خاص براى ديگران شرح دهد.

آيا وداع با اين زندگى همچون كشيدن يك دندان در حال سر شدن و بى حسى كامل است بدون هيچ ناراحتى، بلكه بازوال تديجى همه ناراحتيها و در ميان آرامش كامل.

و يا آنكه دردناك‌ترين رنج و عذابى كه زبان از شرح آن عاجز است به انسانها دست مى‌دهد؟

و يا بستگى به روحيات و اخلاقيات و صفات و اعمال افراد دارد؟

[١]. «وَ اعْبُدْ رَبَّكَ حَتَّى يَأْتِيَكَ الْيَقينُ‌» سوره حجر (١٥)، آيه ٩٩.

[٢]. «وَ كُنَّا نُكَذِّبُ بِيَوْمِ الدِّينِ* حَتَّى أَتنَا الْيَقينُ‌»- سوره مدثر (٧٤)، آيات ٤٦ و ٤٧.