پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٤٤ - * تا نگردى آشنا زين پرده رمزى نشنوى!

خالى مانده‌ (فَتِلْكَ بُيُوتُهُمْ خاوِيَةٌ بِما ظَلَموا)

سپس مى‌افزايد: «و در اين ماجرا نشانه روشنى است براى كسانى كه عالم هستند» «انَّ ذلِكَ لآَيةً لِقَوْمٍ يَعْلَمُوْنَ)

جمله‌ «بِما ظَلَمُوا» دليل بر اين است كه ويرانى خانه‌هاى آنها به خاطر ظلمشان بود، لذا از ابن عباس نقل شده كه مى‌گفت من اين حقيقت را در كتاب خداوند يافته‌ام كه ظلم انسان را خانه خراب مى‌كند، سپس اين آيه را تلاوت مى‌كرد.

در تورات نيز آمده است: اى فرزند آدم ظلم مكن كه خانه‌ات خراب مى‌شود. [١]

البتّه بايد توجه داشت كه واژه‌ «خاوِيَة» در اصل به معناى خالى است، ولى بسيارى از مفسّران آن را به معناى ويران تفسير كرده‌اند، و اين شايد به خاطر آن است كه وقتى خانه از ساكنانش خالى شود، چيزى نمى‌گذرد كه ويران مى‌گردد. [٢]

نتيجه:

مسلّماً آيات الهى خواه آفاقى باشد يا انفسى، و خواه مربوط به درس‌هاى عبرتى باشد كه در سرگذشت پيشينيان بوده، براى همه انسان‌هاست، ولى از آن‌جا كه همگى از آن بهره نمى‌گيرند قرآن مى‌گويد: «در اين امور نشانه‌هايى براى افراد آگاه و عالم».

و گاه مى‌فرمايد: «براى افراد باتقوا».

و گاه مى‌فرمايد: «براى افراد كنجكاو شكيبا و شكرگزار»

اشاره به اين‌كه تنها اين گروه‌ها به خاطر زمينه‌هاى مساعدى كه دارند از اين‌

[١]. تفسير روح المعانى، جلد ١٩، صفحه ١٩٤.

[٢]. در تفسير روح البيان براى ماده‌ «خَوى» دو معنا ذكر كرده يكى خالى بودن، و ديگرى سقوط كردن و منهدم شدن، لذا عرب تعبير به‌ «خوى النجم» مى‌كند، ولى ظاهر اين است كه اين ماده تنها به همان معناى اوّل است و تعبير به خوى النجم در جايى است كه ستاره‌اى غروب كند بى‌آن‌كه بارانى در آن باشد (طبق اعتقاد عرب جاهلى طلوع بسيارى از ستارگان همراه با بارانى بود و هرگاه بارانى نمى‌آمد اين تعبير در مورد آن ستاره به كار مى‌رفت.)