پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٣٨ - ٣- رابطه «صبر و شكر» و «معرفت»

مقصود مى‌رسند.

مسلّماً اين موضوع يكى از آيات تكوينى، و نشانه نظم آفرينش و قدرت خداوند عالم در پشت اين صحنه است.

ولى آيا بهره‌گيرى از اين نشانه‌هاى الهى كه در نظام عالم هستى حتى در وزش بادها منعكس است براى همه ممكن است؟ يا مخصوص كسانى است كه با دقت و حوصله و صبر و شكيبايى تمام ريزه كارى‌هاى اين نظام عجيب را تا آن‌جا كه عقل و دانش بشر اجازه مى‌دهد مورد بررسى قرار مى‌دهند؟ از سوى ديگر انگيزه‌ «شكر منعم» عامل حركت و تلاش آنها در طريق معرفت و شناخت او مى‌گردد.

«قرطبى» در تفسير خود مى‌گويد: آيات در اين‌جا به معناى علامات است، و اين علامات و نشانه‌ها در قلب همه آشكار نمى‌شود، بلكه مخصوص كسانى است كه در برابر بلاها صابر و در مقابل نعمت‌ها شاكر باشد. [١]

و در تفسير «روح‌البيان» آمده است‌ «صبار» به معناى كسى است كه در برابر مشقت‌هاى سخت مقاومت مى‌كند، و خويشتن را براى تفكر در آيات انفسى و آفاقى به تعب مى‌افكند. [٢]

جالب اين‌كه هوايى كه اطراف كره زمين را فرا گرفته است از لطيف‌ترين موجودات است، اما هنگامى كه در اين جسم لطيف تحركى ايجاد شود نه فقط كشتى‌هاى عظيم را بر صفحه اقيانوس‌ها به حركت در مى‌آورد، بلكه ابرهايى را كه سرچشمه باران حيات‌بخش است با خود به سوى بيابان‌هاى خشك و مرده مى‌برد، و آنها را زنده مى‌كند، با منتقل ساختن هواى گرم به مناطق سرد، و هواى سرد را به مناطق گرم، كره زمين را براى زندگى انسان آماده مى‌سازد، علاوه بر اين بذرها و دانه‌هاى گياهان را با خود حمل كرده و به همه‌جا مى‌برد، و گردهاى گل‌ها را جا به جا نموده، بارور مى‌سازد، آيا اينها همه آيات الهى نيست؟ و جز

[١]. تفسير قرطبى، جلد ٨، صفحه ٥١٦١.

[٢]. روح‌البيان، جلد ٧، صفحه ٩٨.