پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٣٤ - رابطه ايمان و علم در احاديث اسلامى
يكى از دوستان امام صادق عليه السلام هنگامى كه اين حديث را شنيد از امام عليه السلام توضيح خواست امام عليه السلام فرمود: «اين به خاطر آن است كه خداوند مؤمن را از نور خود آفريده و با رحمتش رنگآميزى كرده است!»
٢- در حديث ديگرى از رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم مىخوانيم: «اتَّقُوا فَراسَةَ الْمُؤْمِنَ فَانَّهُ يَنْظُرُ بِنُوْرِ اللَّه ثُمَّ تَلا»: «انَّ فِى ذلِكَ لآياتٍ لِلْمُتَوَسِّمِيْنَ؛ از فراست مؤمن بر حذر باشيد، چرا كه او با نور خدا مىنگرد، سپس پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم اين آيه را تلاوت فرمود كه در اين (سرگذشت اسفبار اقوامى مانند قوم لوط) نشانهاى عبرتى است براى هوشمندان»!. [١]
٣- در روايت ديگرى كه از موسى بن جعفر عليه السلام از پدران گراميش از رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم همين مطلب با تعبير ديگرى نقل شده است كه فرمود: «اياّكُمْ وَ فَراسَةَ الْمُؤْمِنِ فَانَّهُ يَنْظُرُ بِنُورِ اللَّه تعالى؛ بر حذر باشيد از فراست مؤمن كه با نور خدا نگاه مىكند». [٢]
٤- در بعضى از روايات مطلب از اين هم فراتر رفته است، چنانكه در نهجالبلاغه از اميرمؤمنان عليه السلام نقل شده است كه فرمود: «اتَّقُوا ظُنُونَ الْمُؤْمِنيْنَ فَانَّ اللَّه سُبْحانَهُ جَعَلَ الْحَقَّ عَلَى الْسِنَتِهِمْ؛ از حدس و گمان افراد با ايمان بر حذر باشيد چرا كه خداوند حق را بر زبان آنها قرار داده». [٣]
٥- همچنين در نهجالبلاغه از آن حضرت چنين آمده است: «وَبِالصّالِحِ يُسْتَدَلُّ عَلَى اْلأيْمانِ وَبِاْلأيْمانِ يَعْمُرُ الْعِلْمُ؛ به وسيله اعمال صالح مىتوان به وجود ايمان پى برد و به وسيله ايمان كاخ علم و معرفت آباد مىگردد». [٤]
٦- اين بحث را با حديثى از امام باقر عليه السلام پايان مىدهيم، فرمود: «ما مِنْ مُؤْمِنٍ الّا وَلَهُ فَراسَةٌ يَنْظُرُ بِنُورِ اللَّه عَلَى قَدْرِ ايْمانِهِ؛ هيچ مومنى نيست مگر اينكه هوشيارى و
[١]. بحارالانوار، جلد ٦٤، صفحه ٧٤، حديث ٤.
[٢]. بحارالانوار، جلد ٦٤، صفحه ٧٥، حديث ٨.
[٣]. كلمات قصار، جمله ٣٠٩.
[٤]. نهجالبلاغه، خطبه ١٥٦.