پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٥٣ - * گناه انسان را كور و كر مىكند

خداوند اين گروه را (به جرم اين گناهانشان) مورد لعن قرار داده، و شنوايى و بينايى آنها را گرفته، چشم‌هايشان كور و گوش‌هايشان كر است، چهره حق را نمى‌بينند و صداى حق را نمى‌شنوند.

اين آيات نيز از يك سو نشان مى‌دهد كه نفاق حجابى است بر دل و جان، و از سوى ديگر بيانگر تأثير گناهان مخصوصاً «فساد در زمين» و «قطع رحم» و «ظلم و ستم» روى ادراك و تشخيص انسان است.

جمله‌ «ان توليتم» را بعضى به معناى «روى گردانيدن» تفسير كرده‌اند، و بعضى ديگر به معناى رسيدن به مقام ولايت و حكومت، يعنى اگر روزى زمام حكومت به دست شما بيفتد دست به فساد و خونريزى و قطع رحم خواهيد زد [١] لذا در بعضى از روايات از على عليه السلام آمده است كه اين آيه درباره بنى‌اميه نازل شده است. [٢] اشاره به اين‌كه هنگامى كه زمام حكومت را در دست گرفتند نه بر صغير رحم كردند و نه به كبير، حتى خويشاوندان خود را به خاك و خون كشيدند.

ولى «تولى» خواه به معناى اعراض از جهاد باشد، و خواه به معناى رسيدن به مقام حكومت و دست به ظلم و فساد زدن، تفاوتى در بحث ما نخواهد داشت و در هر حال نشان مى‌دهد كه گناهان حجاب قلوبند.

در سوّمين آيه‌ به كسانى اشاره مى‌كند كه وارث پيشينيان و گذشتگان شده‌اند بى‌آن‌كه از سرنوشت آنها درس عبرتى بگيرند، مى‌فرمايد: «ما اگر بخواهيم مى‌توانيم آنها را به گناهانشان كيفر دهيم و عذاب كنيم، و بر دل‌هايشان مهر نهيم و گوش‌هاى شنوا را از آنها بگيريم».

ذكر مجازات بر گناهان همراه با مهر نهادن بر دل‌ها و گوش‌ها، اشاره به رابطه‌اى در ميان اين دو است.

[١]. در تفسير روح‌المعانى، و تفسير مجمع‌البيان و تفسير الميزان ذيل آيات مورد بحث هردو تفسير ذكر شده است.

[٢]. تفسير نورالثقلين، جلد ٥، صفحه ٤٠، حديث ٥٩.