ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٣٤ - تفسير

«با» (بولده) بمعناى سبب است يعنى بسبب فرزندش و از آنجا كه ميان اين معناها منافاتى نيست بهتر آن است كه بر تمام آنها حمل شود.

(وَ عَلَى الْوارِثِ) و به وارث فرزند است (از حسن- قتاده- سدى) و آن كسى است كه اگر فرزند بميرد از او ارث مى‌برد و «قبيصة بن ذويب» گويد منظور، وارث پدر است ولى معناى اول بهتر و صحيح‌تر است‌(مِثْلُ ذلِكَ) يعنى بر وارث نيز همان چيزهايى كه بر پدر واجب بود از دادن نفقه و شير لازم است (حسن- قتاده) و بعضى گفته‌اند: يعنى بر وارث نيز لازم است كه بفرزند ضرر نزند (ضحاك) و آنچه نزد بيشتر دانشمندان فهميده مى‌شود اينست كه مراد هر دو معنا است و با عموميت آيه هم بهتر سازش دارد.

و در اين كه آيا نفقه بر همه ورثه واجب است يا به بعضى وجوهى گفته شده است:

١- نفقه تنها بر وارثانى واجب است كه صاحب سهم نيستند اما بر آنهايى كه سهم دارند مانند مادر و برادر مادرى واجب نيست (عمر بن الخطاب- حسن) ٢- بر وارث كودك واجب است اعم از زنان و يا مردان بمقدار سهمى كه مى‌برند (قتاده) ٣- بر آن وارثى واجب است كه خويشاوند و محرم باشد مانند فرزند خواهر يا برادر نه خويشاوندى كه نامحرم است مانند فرزند عمو و عمه اگر چه وارث باشد (ابو حنيفه) ٤- بر باقيماندگان از پدر و مادرش لازم است و اين وجه در نزد ما شيعه صحيح است و مذهب شافعى نيز همين است.

زيرا از نظر او به نفقه شير دادن قيام نميكند جز پدر و مادر.

و در روايات ما آمده است كه بر وارث (هر كس كه باشد) نفقه و خرج طفل لازم است و با ظاهر آيه اين وجه سازگارتر است و قول قتاده و احمد و اسحاق نيز همين است.

(فَإِنْ أَرادا فِصالًا): اگر پدر و مادر تصميم بگيرند كه طفل را از شير بازدارند قبل از دو سال بعقيده مجاهد و قتاده و همين وجه از حضرت ابى عبد اللَّه (ع) نقل شده است‌