ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٢٢٨ - تفسير

انبياء را بيان كرد اينك به تهديد كسانى كه به مخالفت و انكار آنها برخاسته مى‌پردازد.

(وَ اللَّهُ عَزِيزٌ) و خدا قادر و توانا است و اگر بخواهد كسى را عذاب و عقاب كند كسى نمى‌تواند جلوى او را بگيرد و اصل كلمه «عزت» بمعناى امتناع و سرپيچى است و به زمين سنگلاخ كه به سختى مى‌توان در آن راه رفت «ارض عزار» مى‌گويند و خداوند، عزيز است چون كسى نمى‌تواند او را ناتوان كند.

(ذُو انْتِقامٍ). خدا بر انتقام از كفار توانا است و كسى را نرسد كه جلو او را بگيرد.

«و انتقام» كيفر دادن بدكار است در برابر كارهاى زشت و بديهايش.

(إِنَّ اللَّهَ لا يَخْفى‌ عَلَيْهِ شَيْ‌ءٌ فِي الْأَرْضِ وَ لا فِي السَّماءِ) آنچه در زمين و آسمان است بر خدا پوشيده و پنهان نيست پس از تهديد نسبت به كسانى كه در برابر دليلهاى روشن توحيد و صدق پيامبران باز مخالفت و انكار مى‌كند ايجاب مى‌كرد كه اين مطلب را نيز يادآورى كند كه چيزى بر خدا پوشيده نيست تا كسى نپندارد و مغرور نگردد كه ممكن است خدا از گناه او بى‌خبر باشد چون بر كسى كه پاداش و كيفر ميدهد چيزى پنهان نخواهد بود.

سؤال:

چرا خداوند فرموده چيزى در آسمان و زمين بر او مخفى نيست و نفرموده:

(لا يَخْفى‌ عَلَيْهِ شَيْ‌ءٌ) بر او چيزى پوشيده نيست با اين كه تعبير دوم از نظر تأكيد رساتر است؟ و خلاصه چرا قيد: «در زمين و آسمان» را آورده؟

پاسخ:

منظور اين است كه بما بفهماند كه هر آنچه در زمين و آسمان پنهان شود او ميداند و اين بيان از نظر ايجاد رعب و خوف در دل، رساتر مى‌باشد.

سؤال:

چرا نفرموده است خداوند به آنچه در آسمان و زمين است دانا است؟

پاسخ:

اين كه مى‌فرمايد چيزى بر او پوشيده نيست مى‌رساند كه خدا از هر نظر كه امكان‌