ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ١٤٢ - تفسير

بيان آيه ٢٦٣

شرح لغات:

غنى: بى‌نياز و كسى كه دارايى زياد دارد و خداوند كه مالك همه چيز است غنى مى‌باشد زيرا او بر هر چيز توانا است و كلمه (غنى) ضد حاجت و نياز است.

تفسير:

(قَوْلٌ مَعْرُوفٌ): يعنى كلامى نيكو و زيبا كه هيچ نوع زشتى همراه ندارد و با آن، سائل و فقير را رد كند. بعضى گويند يعنى دعائى نيكو مثل اينكه بگويد:

خدا برايت بسازد، خدا تو را از سؤال بى‌نياز كند، خداوند روزى تو را زياد كند، و مانند آن.

بعضى ديگر معناى آن را (وعده نيكو) دانسته‌اند.

و ضحاك ميگويد(قَوْلٌ مَعْرُوفٌ) اصلاح ذات البين است.

(وَ مَغْفِرَةٌ): براى مغفرة در اينجا اين معانى گفته شده است:

١- سلامت از گناه زيرا اصل اين كلمه در لغت بمعناى كلاه خود است كه سر را مى‌پوشاند و سلامت از گناه هم حافظ و سپر از عذاب الهى است (از: جبائى).

٢- پوشش بر سائل و سؤالش.

٣- بخشيدن سؤال شده از ظلم ستم كننده (از: حسن).

معناى بخشيدن ظلم سائل اينست كه اگر سائل در غير وقت در خانه‌اش ميآيد يا اصرار زياد در سؤال دارد يا رعايت ادب و احترام نمينمايد به اينكه در را باز ميكند يا داخل خانه ميشود ولى بدون اجازه در همه اين موارد عفو و بخشش كند از ظلم و ستم او.

(خَيْرٌ مِنْ صَدَقَةٍ): بهتر است از صدقه‌اى كه دنبالش آزار و اذيت باشد.