ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ١١٦ - تفسير
بيان آيه ٢٥٧
شرح لغات:
ولى: نزديك بلافاصله و كسى كه اولى و احق و سزاوارتر از ديگران است در اداره امور شخص كلمه «والى» بمعناى حاكم از اين باب است كه امور جمعيت را اداره ميكند و به صاحب بنده «مولى» ميگويند باين مناسبت كه به كار او ميرسد و نيز به بنده مولى ميگويند زيرا اطاعت ما فوق كرده و بكارهاى او ميرسد و فرمان مىبرد و استيلاء بر چيزى، تسلط بر آن و از همين باب است.
و اينكه خداوند «ولى» مؤمنان است روى سه جهت مىباشد:
١- براى آنها دليل و حجت آورده تا هدايت شوند مانند مضمون اين آيه:
(وَ الَّذِينَ اهْتَدَوْا زادَهُمْ هُدىً) كسانى كه هدايت يافتهاند خدا زياد ميكند آنان را در هدايت و روشنى.
٢- خدا ولى مؤمنين است در كمك دادن به آنها براى پيروزى بر دشمنان و غلبه دين آنها بر دين مخالفان.
٣- خدا ولى آنها است كه عهدهدار دادن پاداش بر نيكوكاران مىباشد.
تفسير:
پس از آنكه خداوند دو دسته مؤمنين و كفار را بيان كرد در اينجا «ولى» و كمك هر كدام را ذكر ميكند.
(اللَّهُ وَلِيُّ الَّذِينَ آمَنُوا): يعنى خدا يار و كمك مؤمنان است در آنچه نياز دارند و در آنچه صلاح و مصلحت ايشان است در امور مربوط به دين و دنيا و آخرتشان.
(يُخْرِجُهُمْ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّورِ) خداوند ايشان را از تاريكيهاى كفر