نگاهی گذرا به حقوق بشر از دیدگاه اسلام - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٩٠ - نقد و بررسي اعلاميه جهاني حقوق بشر

چنين شخصي بايد در نظر گرفت جريمة مالي يا زندان است، حتي گفتن يك سخن توهين‌آميز به اين شخص در حكم توهين به انسانيت و جامعة بشري است.

در پاسخ به اين پندار باطل بايد گفت: انسان داراي دو نوع كرامت تكويني و تشريعي است. به كرامت تكويني در اين آية شريفه اشاره شده است: «وَلَقَدْ كَرَّمْنَا بَنِي آدَمَ وَحَمَلْنَاهُمْ فِي الْبَرِّ وَالْبَحْرِ وَرَزَقْنَاهُم مِّنَ الطَّيِّبَاتِ وَفَضَّلْنَاهُمْ عَلَى كَثِيرٍ مِّمَّنْ خَلَقْنَا تَفْضِيلاً؛[١] ما فرزندان آدم را گرامي داشتيم و آنها را در خشكي و دريا (بر مركب‌هاي راهوار) حمل كرديم و از انواع روزي‌هاي پاكيزه به آنان روزي داديم و آنها را بر بسياري از موجوداتي كه آفريده‌ايم، برتري بخشيديم». منظور از برتري انسان بر ساير مخلوقات، نعمت‌هاي خاصي است كه خداي متعال فقط به انسان‌ها ارزاني داشته و بدين گونه آنان را بر ساير مخلوقات برتري داده و موجبات امتيازشان را بر ديگر موجودات فراهم آورده است. مراد از كرامت تشريعي و قانوني اين است كه هر انساني پيش از آنكه جرمي و گناهي مرتكب شود، حرمت و عزت دارد و نبايد در معرض اهانت و بياحترامي واقع شود. البته كرامت قانوني مطلق نيست كه براي هر انساني در هر اوضاع و احوالي محفوظ بماند، انسان از آنجا كه مختار و صاحب ارادة آزاد است، مي‌تواند دست به هر كاري بزند ولي بسياري از كارها كرامت انساني او را از ميان مي‌برد تا جايي كه گاه به مرتبة حيوانات و چهارپايان و حتي فروتر از آن تنزل مي‌كند. قرآن كريم مي‌فرمايد: «أُوْلَـئِكَ كَالأَنْعَامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ أُوْلَـئِكَ هُمُ الْغَافِلُونَ؛[٢] آنها مانند چهارپايان‌اند، بلكه ايشان گمراه‌ترند. اينان همان غافلان‌اند». شبيه اين امر در آيه ديگري نيز آمده است. خداوند در جاي ديگر مي‌فرمايد:[٣] «إِنَّ شَرَّ الدَّوَابَّ عِندَ اللّهِ الصُّمُّ الْبُكْم