نگاهی گذرا به حقوق بشر از دیدگاه اسلام - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٧٥ - ٦) اصل اختيار

احترام اجتماعي انسان را معتبر و ضروري مي‌داند. کرامت بر دو نوع است: يکي کرامت ذاتي يا خدادادي؛ ديگري کرامت اکتسابي که انسان با افعال اختياري خويش آن را کسب مي‌کند.[١]

٦) اصل اختيار

هدف آفرينش تحقق كمالات بيشتر در جهان هستي است. در اين ميان، انسان كمال خاص خود را دارد كه متمايز و ممتاز از كمالات موجودات ديگر است. آنچه سبب امتياز کمال انسان از ساير كمالات مي‌شود اختياري بودن آن است. كمالاتي كه براي جمادات، نباتات و حيوانات حاصل مي‌شود اختياري نيست. مثلاً يك درخت بدون اراده رشد مي‌كند و گل و ميوه مي‌آورد. البته انسان نيز در كمالات غير ارادي و ناخواسته، با حيوانات، نباتات و جمادات شريک است. اما كمال حقيقي انسان جز از طريق اعمال ارادي قابل حصول نيست. اين كمال حقيقي انسان برتر از همة كمالات ديگر است و نسبتش با آنها نسبت ذي‌المقدمه با مقدمه است. هيچ كسي ناآگاهانه و بدون توجه نمي‌تواند به اين کمال برسد و اکراه و اجبار در تحقق آن تأثيري ندارد. تحصيل اين كمال فقط از طريق اختيار و افعال مختارانه ممكن است. اگر خداي متعال در دنيا فقط يك راه در پيش پاي انسان مي‌گذاشت، غرض خلقت كه همانا رسيدن انسان به كمال حقيقي اوست نقض مي‌شد؛ چرا كه انتخاب و گزينش آزادانه فقط زماني صورت مي‌پذيرد كه انسان بر سر دو راهي و چند راهي واقع شود. از اين رو، حكمت الاهي و هدف آفرينش اقتضا دارد كه زمينة گزينش (راه‌هاي متعدد) وجود داشته باشد تا انتخاب آزادانه و وصول به كمال راستين امكان‌پذير گردد. هر چند فقط يكي از راهها راه استكمال واقعي است، ولي اگر راههاي ديگري وجود نداشته باشد حركت انتخابي