نگاهی گذرا به حقوق بشر از دیدگاه اسلام - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٨٦ - نقد و بررسي اعلاميه جهاني حقوق بشر
حقوقي. چنانکه «رفتار برادرانه» نيز تعبير ابهام دارد؛ يعني معلوم نيست كه چه رفتاري ناقض روح برادري است و چه رفتاري با روح برادري سازگار است. به فرض اينكه بدانيم كه دستور به رفتار برادرانه چه چيزي را الزام و تكليف ميكند، اين پرسش همچنان مطرح است كه سزاي كسي كه با اين امر مخالفت و از آن سرپيچي كند چيست. حقيقت اين است كه مفاد اين مادّه را چيزي بيش از يك اندرز پدرانه يا برادرانه نميتوان تلقي كرد.
از ديدگاه اسلامي، با قاطعيت ميتوان گفت كه همة افراد بشر بايد با يكديگر با روح برادري رفتار كنند، زيرا در اين رويکرد همة افراد بشر در واقع و حقيقت «برادر»اند؛ يعني از يك پدر و مادر پديد آمدهاند.[١] اما كساني كه هر گروه از افراد انساني را از نژاد و نسل حيواني جداگانه ميپندارند، چگونه ميتوانند همة انسانها را برادر بدانند و به آنان توصيه ميكنند كه رفتارشان برادرانه باشد؟! همچنين در بينش اسلامي ميتوان ادعا کرد كه همة افراد بشر آزاد آفريده شدهاند؛ چرا كه همة آنان فرزندان آدم و حوا ـ سلام اللّه عليهما ـ هستند كه هر دو انسانهايي آزاد بودهاند. کساني كه داستان خلقت انسان را آن گونه كه در قرآن كريم آمده است نميپذيرند و به فرضيههاي زيستشناسي دل بستهاند، با چه دليل و برهاني ميتوانند اثبات كنند كه همة انسانها آزاد به دنيا ميآيند؟ در پرتو بينش اسلامي به سهولت و شفافيت هرچه تمامتر ميتوانيم استدلال كنيم كه هيچ انساني، ذاتاً، برده نيست و بردگي امري عارضي است كه بر اثر عوامل خارجي پديد ميآيد.
مادّه دوم: هر كس ميتواند بدون هيچگونه تمايز، مخصوصاً از حيث نژاد، رنگ، جنس، زبان، دين، عقيدة سياسي يا هر عقيدة ديگر و همچنين مليت، وضع اجتماعي، ثروت، ولادت يا هر موقعيت ديگر، از تمام حقوق و آزاديهايي كه در اعلامية حاضر ذكر شده
[١]حجرات (٤٩)، ١٣:«يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْنَاكُم مِّن ذَكَرٍ وَأُنثَي».