نگاهی گذرا به حقوق بشر از دیدگاه اسلام - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٩١ - نقد و بررسي اعلاميه جهاني حقوق بشر

الَّذِينَ لاَ يَعْقِلُونَ؛[١]بي‌گمان بدترين جنبندگان، در نزد خداي متعال افرادي كر و لالي هستند كه انديشه نمي‌كنند». همچنين مي‌فرمايد: «إِنَّ شَرَّ الدَّوَابِّ عِندَ اللّهِ الَّذِينَ كَفَرُواْ فَهُمْ لاَ يُؤْمِنُونَ؛[٢] به يقين بدترين جنبندگان نزد خداوند كساني هستند كه كافر شدند و ايمان نمي‌آورند». چنين كساني كه از حيوانات گمراه‌ترند و از ديدگاه خداي متعال بدترين جانوران‌اند، كرامتي ندارند. در اين نگرش، حيوانات بر امثال استالين و هيتلر و ريگان و صدام برتري دارند. انصافاً كدام يك خونخوارترند؟ واقع اين است كه خداي متعال كرامت تشريعي را به انسان عطا فرموده، اما بقاي آن را مشروط به حسن انتخاب و نيكوكاري خود بشر دانسته است. بنابراين، كرامت مزبور ثابت و هميشگي نخواهد بود. پس هيچ دليل معقولي وجود ندارد كه كرامت و حرمت انسان حتي در صورت ارتکاب جرم، همچنان محفوظ بماند. چگونه مي‌توان پذيرفت كسي كه كرامت و حرمت ديگران را پاس نمي‌دارد، خود داراي كرامت و محترم باشد؟ حق اين است كساني كه موجبات توهين و آزار ديگران را فراهم مي‌سازند، كرامت ندارند و کيفر آنها مشروع و قانوني است.

به نظر مي‌رسد اين ماده كاملاً ناظر به احكام اديان الاهي ـ به‌ويژه قوانين حدود و تعزيرات و قصاص ـ است. منظور اين است که تازيانه زدن به شخص زناكار و بريدن دست دزد و كشتن قاتل انسان بي‌گناه را رفتارهاي وحشيانه و ضد انساني قلمداد كنند. چنان‌كه در داخل کشور نيز کساني که مسلمان و اهل نماز و روزه‌اند تحت تأثير همين انديشه، لايحة قصاص را غير انساني و گاه «حيواني و وحشيانه» معرفي كردند. آيا کساني كه به حسب ظاهر مسلمان‌اند اين آيات كريمه را نخوانده‌اند که مي‌فرمايد: «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِصَاصُ فِي الْقَتْلَى؛[٣]‌ اي كساني كه ايمان آورده‌ايد، حكم

١.انفال (٨)، ٢٢.

٢.انفال (٨)، ٥٥.

٣.بقره (٢)، ١٧٨.