نگاهی گذرا به حقوق بشر از دیدگاه اسلام - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٣٩ - ٧ « انسان» و مرادفات آن

و هم به صورت اسم جنس جمعي: «إِذا أَنْتُمْ بَشَرٌ تَنْتَشِرُونَ؛[١] سپس که بشر شديد، در همة زمين پراکنده گشتيد».

البته اين تفاوت، امري دستوري و قراردادى است. چنان‌که واژه‌هاي «ناس» و «اناس» و «انس»، همه اسم جمع‌اند، اما تفاوت‌هايى در كاربرد دارند که قراردادي است: ناس به كل انسان‌ها هم اطلاق مى‏شود، ولى اناس معمولاً به دسته‏اى از انسان‌ها گفته مي‌شود. در داستان لوط، قوم او دربارة وى و مؤمنان، گفتند:

«إِنَّهُمْ أُناسٌ يَتَطَهَّرُونَ؛[٢] آنان مردماني هستند که طهارت مي‌جويند».

انس بر مجموع انسان‌ها اطلاق مى‏شود، مثل جن كه بر مجموع اين طايفه اطلاق مى‏گردد:

«لَئِنِ اجْتَمَعَتِ الإِْنْسُ وَالْجِنُّ؛[٣] اگر انس و جن گرد آيند».

از اين جهت، انس مانند بشر است كه بر همة انسان‌ها اطلاق مى‏گردد.[٤]

يكى از اين الفاظ، «بنى‏آدم» است كه چون از نظر قرآن همة انسان‌ها از نسل آدم‏اند، به آنها بنى‏آدم گفته مى‏شود. برخى گمان كرده‏اند كه «آدم» هم اسم جنس است و چنان‌كه ما آن‌را در فارسى تقريباً مرادف انسان به‌كار مى‏بريم، در قرآن هم، چنين است. اما هر كس با اندك آشنايى به زبان عربى مى‏داند كه آدم مانند عيسى و موسى، اسم خاص است و در قرآن به هرگز ساير انسان‌ها اطلاق نمى‏شود.

انسان موضوع حقوق بشر اسلامي، آفريدة الاهي است که داستان آفرينش وي در قرآن کريم اعجاب‌برانگيز است.[٥] دليل کرامت بشر انتساب او به خداوند است، زيرا از