نگاهی گذرا به حقوق بشر از دیدگاه اسلام - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٢٢٨ - ٢ تفاوت حقوقي اجتماعي
اقسام تفاوتهاي تشريعي
پس از يادآوري چند نكته به موارد اختلاف تشريعى اشاره ميکنيم. اختلافات تشريعى زن و مرد را به سه گروه مىتوان تقسيم كرد: اختلافات فردى، اختلافات خانوادگى و اختلافات اجتماعى.
١. تفاوت فردي
دربارة اختلافات فردى مانند اينكه زن در هر ماه چند روز نماز نمىگزارد و روزه نمىگيرد،[١]در صورتي كه براى مرد چنين معافيتى وجود ندارد، در قرآن كريم آيهاى در اين باره به نظر ما نرسيد. با مطالعه و تحقيق در روايات معصومان(عليه السلام) است كه مىتوان موارد اختلاف فردى ميان زن و مرد را دريافت. البته اختلافات فردى از نوع اختلافات تشريعى است، اما تحت عنوان اختلافات حقوقى به معناى خاص كلمه مطرح نميشود؛ چرا كه اختلافات حقوقى فقط شامل اختلافات خانوادگى و اجتماعى مىگردد كه در زير بررسي ميكنيم:
٢. تفاوت حقوقي اجتماعي
از ديدگاه قرآن كريم، ميان مرد و زن در زمينة اجتماعي دو تفاوت حقوقي وجود دارد: يكي اينكه نبوت مختص مردان است:«وَمَا أَرْسَلْنَا مِن قَبْلِكَ إِلاَّ رِجَالاً نُّوحِي إِلَيْهِم؛[٢]». ديگر اينكه شهادت و گواهى دو زن همتراز شهادت و گواهى يك مرد است: «وَاسْتَشْهِدُواْ شَهِيدَيْنِ من رِّجَالِكُمْ فَإِن لَّمْ يَكُونَا رَجُلَيْنِ فَرَجُلٌ وَامْرَأَتَانِ مِمَّن تَرْضَوْنَ مِنَ الشُّهَدَاء أَن تَضِلَّ إْحْدَاهُمَا فَتُذَكِّرَ إِحْدَاهُمَا الأُخْرَى؛[٣]و دو گواه از
[١] در دوران عادت ماهانه. [٢]يوسف (١٢)، ١٠٩؛ نحل (١٦)، ٤٣؛ انبياء (٢١)، ٧ «با اندكي تفاوت». [٣]بقره (٢)، ٢٨٢.