نگاهی گذرا به حقوق بشر از دیدگاه اسلام - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٢٣٠ - ٣ تفاوت حقوقي در مسائل خانوادگي
حدود چهل آيه در ساير سورهها واقع شده است. پيش از بررسي اين آيات يادآوري ميكنيم كه ما دربارة هيچ يك از احكام الهى ادعا نداريم كه همة حكمتهايش را دريافتهايم و معتقديم كه عقل بشرى قاصرتر و عاجزتر از آن است كه همة حكمتهاى احكام خداى متعال را ادراك كند. در اين مبحث نيز مدعى نيستيم كه حكمتهاى هر اختلاف حقوقى موجود ميان مرد و زن را درك كردهايم. نهايت آنكه بر اساس نكتههايي كه خاطرنشان ساختيم، مىتوانيم تا حدودى بعضى از حكمتهاى اين اختلافات را بيان كنيم.
تأكيد فراواني كه قرآن كريم بر امور خانواده و حل و فصل مسائل و مشكلات خانوادگى دارد، از ديدگاه جامعهشناختى بسيار شايان توجه است. در مبحث جامعه و تاريخ[١] و نيز در مبحث اخلاق[٢]، اشاره كردهايم كه اسلام براى خانواده به عنوان نخستين هستة زندگى اجتماعى و يكى از بزرگترين نهادهاى جامعه اهميت فراوان قائل است و مىكوشد با وضع احكام و مقررات خاص اين نهاد مهم را تقويت كند و از امورى كه سبب تزلزل و فروريزى اين نهاد ميگردد جلوگيري كند و عوامل سد ثغور و حفظ و دوام آن را فراهم آورد. مىتوان گفت كه از ديدگاه اسلام، سنگ بناى بهروزى و پيشرفت مادى و معنوى جامعه در خانواده نهاده مىشود و كليد سعادت بشريت در دست خانواده است. اگر خانوادهاى بر اساس صحيح شكل بگيرد و در آن احكام و مقررات صحيح كاملاً اجرا شود، ميتواند هستهاى سالم براى پديد آمدن يك جامعة مطلوب و آرمانى باشد. از سوى ديگر، گامهاى نخست مبارزه با مفاسد و نابسامانيهاى اجتماعى بايد در محيط خانواده برداشته شود. طبيعىترين، اصيلترين و كارآمدترين راه اصلاح جامعه اصلاح نظام خانواده است. بسيارى از مسائل و مشكلاتى كه جامعه با
[١] محمدتقي مصباح يزدي، جامعه و تاريخ از ديدگاه قرآن، سازمان تبليغات اسلامي، دوم، بهار ١٣٧٢، ص ٤١٨. [٢]محمدتقي مصباح يزدي، اخلاق در قرآن، قم، مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني، ١٣٨٠، ج ٣، ص ٥١ ـ ١٤٨.