نگاهی گذرا به حقوق بشر از دیدگاه اسلام - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٣٢ - ١ ـ ٦ توحيد و انسان شناسي
ميکند. براي نمونه، در «رسالة الحقوق»[١] امام زينالعابدين(عليه السلام)حق به چنين معنايي اطلاق شده است:
ـ حق خداي متعال بر انسان، حق انسان بر خودش.
ـ حق زبان، گوش، چشم، دست، پا، شکم و فرج که از اعضاي انساناند.
ـ حق نماز، حج، روزه، صدقه و قرباني که از افعال آدمياند.
پيداست که در همة اين موارد معناي اخلاقي حق مراد است و ارتباطي به حقوق اصطلاحي ندارد.
٦. انسانشناسي و اهميت آن
بدون شک، تبيين و تعريف حقوق بشر، فرعي بر شناخت حقيقت بشر است. انسانشناسي در رويکرد اسلامي اهميت خاصي دارد و شناخت انسان ارتباط مستقيم با توحيد، نبوت، معاد، مسائل اخلاقي و احکام اجتماعي مييابد. اکنون به طور اجمال به اين موارد اشاره ميکنيم:
١ ـ ٦. توحيد و انسانشناسي
همان گونه که شناخت حضورى انسان، راهى است براى شناخت حضورى حق كه راه عرفان و شهود است، شناخت حصولى آدمى، راه شناخت حصولى پروردگار است و با تأمل در اسرار و حكمتهايى ارتباط مىيابد كه خداوند متعال در وجود انسان نهاده است و شناخت آنها موجب افزايش معرفت آدمى به خدا و صفات الاهي ميگردد.
آنچه در وجود گستردة آدمى، به وديعت نهاده شده، نشانههاى علم و قدرت و
[١]صدوق، من لا يحضره الفقيه، ج ٢، ص ٦١٨، حديث ٣٢١٤، مکتبة الصدوق و حر عاملي، وسائل الشيعة، ج ١١، ص ١٣١، پنجم، ١٤٠٣ ق و ج ١٥، ص ١٧٣، مؤسسة آل البيت.