نگاهی گذرا به حقوق بشر از دیدگاه اسلام - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٢٠٩ - تفاوت هاي تكويني مرد و زن

همواره دو نيروى كار مختلف دو كار متفاوت را به انجام رسانند؛ چون اگر براى انجام دادن كارى صد واحد نيرو مورد نياز باشد، كارگرى كه صد واحد نيرو دارد، آن كار را درست مانند كارگرى انجام مى‌دهد كه صد و پنجاه واحد نيرو دارد. نمي‌توان باور كرد كسى كه نيروى كار بيشترى دارد، در عمل نيز كار بيشترى انجام مي‌دهد؛ چرا كه امكان كم‌كاري و غرض‌ورزي وجود دارد. پس صحيح و عادلانه نيست كه قانون مقرر دارد كه كارگر «الف» كه داراى صد و پنجاه واحد نيروى كار است، يك برابر و نيم كارگر «ب» كه داراي صد واحد نيرو است دستمزد بگيرد. بگذريم از اينكه اساساً تعيين دقيق ميزان نيروى هر يك امكان عملى ندارد و در شأن قانون نيست كه به موارد جزئى و خاص بپردازد. اگر چه قانون بيش از اين نمى‌تواند بگويد كه اختلاف در نيروى بدنى در صورتى كه منشأ اختلاف در بازده كار اقتصادى شود اختلاف در دستمزد را سبب خواهد شد، اما چنين نيست كه آن دو كارگر چون قانون ميزان اختلاف دستمزدشان را به طور دقيق معلوم نكرده است، در وضعيت مشابه قرار گيرند.به هر حال، تفاوت نيروهايشان به تدريج مجال بروز و ظهور پيدا مي‌كند و سبب هماننديهايى در وضعيت اقتصادى و اجتماعى‌شان خواهد شد. البته تفاوت نيروى بدنى يكى از دهها عاملى است كه مجموع آنها موقع و مقام اقتصادى و اجتماعى يكايك افراد جامعه را معيّن مى‌كند.

سومين ويژگى اختلاف تكوينى كه سبب پيدايش قوانين و مقررات مختلف مى‌گردد اين است كه در امور اجتماعى و كمّ و كيف مشاركتى كه براى بر آوردن نيازهاى جامعه ضرورى است تأثير داشته باشد. اختلافى كه در بازده كار اجتماعى مؤثر نباشد، نمى‌تواند موجب وضع قوانين و مقررات گوناگون گردد.

مثلاً اگر اختلاف رنگ پوست در نتيجة كار اجتماعى مؤثر بود؛ يعنى اگر همة سفيدپوستان تأثير مشابه و يكسان در امور اجتماعىداشتند و سياه‌پوستان چنين تأثيري نداشتند، آن‌گاه مى‌شد و بايد براى سفيد‌پوستان و سياه‌پوستان يك رشته حقوق و