تحصيل‌كردگان در غرب بودند كه اين سوغات (دموكراسى) را به ارمغان آورده بودند. اين عدّه هم به دنبال آزادى و دموكراسى بودند. اين گروه با مشاهده پيشرفت‌هاى صنعتى غرب و با تبليغاتى كه در غرب بر روى اين افراد صورت گرفته بود، بهشت موعود خود را در آنجا يافته بودند و مقهور و مرعوب مغرب زمين و فرهنگ آن گشته بودند و به دنبال اين بودند كه ايران را هم رنگ غربى بزنند و در اين راه حاضر بودند «از فرق سر تا نوك پا غربى شوند»، گرچه به هر قيمتى تمام شود.

اين گروه، به دنبال آزادى و دموكراسى بودند اما با اين تفاوت كه آزادى مورد نظر اينها با آزادى مورد نظر مردم فرق داشت‌؛ مردم به دنبال آزادى از قيد و بند حكومتهاى خودكامه و مستبد و مخالف ارزشهاى اسلامى بودند اما روشنفكران و غرب‌زدگان، بُعد و رويه ديگر آزادى و دموكراسى را مى‌طلبيدند. آنها در پرتو اين شعارها در صدد بودند كه مردم را از اسلام دور كنند، تا ديگر پايبند قوانين و مقررات و ارزشهاى اسلامى نباشند. اين گروه، مفهوم عام و مطلق آزادى و دموكراسى را ترويج مى‌كردند و به تقديس و پرستش اين ارمغان غرب مى‌پرداختند و ديگران را نيز به پرستش آن دعوت مى‌كردند، هدف از شعار دموكراسى اين بود كه ارزشهاى اسلامى كنار گذاشته شود و دين از عرصه حيات سياسى جامعه حذف گردد و آراء و خواست مردم جايگزين ارزشهاى اسلامى و مذهبى گردد. كسانى كه به اين هدف پليد غرب‌زدگان و فراماسون‌ها واقف نبودند، به طور مطلق اين شعار را مى‌پذيرفتند، اما كسانى كه دورانديش و تيزبين بودند، عكس‌العمل نشان مى‌دادند كه اين گروه، همان دسته سوم بودند.

دسته سوم، افراد آگاه و دورانديشى بودند كه نسبت به توطئه عناصر خودفروخته حساسيت نشان دادند و در راه روشن كردن مردم و هدايت آنها حتى حاضر شدند جانشان را فدا كنند و با همه وجود اعلان كردند كه آزادى و دموكراسى مطلق كه مستلزم مخالفت با اسلام و مقررات اسلامى است، از ديدگاه اسلام و شريعت مطرود و محكوم است.

اين گروه كه عمدتاً بزرگان دينى و علما بودند و از يك سو با استبداد و خودكامگى زورمندان و حاكمان وقت مخالف بودند و از سوى ديگر با تخريب فرهنگى و دين زدايى روشنفكران غربزده، در برابر مشروطه مطلقه، مشروطه مشروعه را مطرح كردند كه البته