خارج شوند و اين طور نيست كه هر كسى بتواند هر كارى را انجام دهد‌؛ مثلا نژاد سياه براى كارهاى بدنى سنگين آفريده شده‌اند و نژاد سفيد يا نژاد زرد براى كارهاى فكرى. آنها تصور كرده‌اند كه اختلاف رنگها، نژادها و خون انسانها باعث مى‌شود كه هر دسته از انسانها وظيفه خاصى داشته باشند و نتوانند در محدوده‌اى غير از آن كارى انجام دهند.

اين تشبيه و مقايسه افراطى است و نه علم و فلسفه و نه دين اين نظريه را تأييد نمى‌كنند.

از ديدگاه اسلامى، همه انسانها از لحاظ ساختار بدنى و روحى قابليت دارند كه كارهاى متفاوتى را در جامعه عهده‌دار شوند. البته استعدادها و قابليت‌ها تفاوت دارند و در يك سطح نيستند، اما چنان نيست كه بين دو نژاد مرزى كشيده شده باشد كه هيچ كدام نتوانند از اين مرز عبور كنند. سياه پوست نتواند كار سفيد پوست را انجام بدهد، يا سفيد پوست نتواند كار سياه پوست را انجام بدهد.

از ديدگاه اسلامى، گرچه شباهت‌هايى بين جامعه و پيكره انسان وجود دارد كه براى تبيين موقعيت‌هاى گروهها و افراد مى‌توان از تشبيه آن دو استفاده كرد، اما تشبيه جامعه به اعضاى بدن كه ساختارهاى طبيعى متفاوتى دارند، براى استنتاج تفاوت‌هاى طبيعتى و ساختارى افراد جامعه با يكديگر صحيح نيست.

در بين جامعه‌شناسان جديد هم كسانى هستند كه مى‌گويند جامعه يك ارگانيزم است و قشرها و گروه‌هاى مختلف جامعه عيناً ارگان‌هاى يك پيكر را تشكيل مى‌دهند و رابطه‌اى طبيعى، مثل رابطه‌اى كه اندام‌هاى بدن با يكديگر دارند، افراد را به هم پيوند مى‌دهد. به نظر مى‌رسد كه اين هم يك نظريّه افراطى است كه اثبات آن بسيار كار مشكلى است‌؛ رابطه‌اى كه به عنوان نمونه، سلولهاى چشم باهم دارند كه عضو واحدى را تشكيل مى‌دهند كه از مشخصات و خصوصيات ويژه‌اى برخوردار است و با هماهنگى و همكارى طبيعى با ساير اعضاء بدن، پيكر واحدى را تشكيل مى‌دهد.

تشبيه معقول جامعه به بدن انسان كه استفاده‌هاى زيادى مى‌توان از آن داشت ريشه در روايتى دارد كه از رسول اكرم(صلى الله عليه وآله) و همچنين از امام صادق(عليه السلام) نقل شده است در روايت امام صادق(عليه السلام) چنين است: «المؤمنونَ فِى تَبارِّهِمْ وَ تراحُمِهِمْ و تَعاطُفهِم كَمَثَلِ الْجَسَدِ. اِذا اشْتَكى تَداعى لَهُ سايِرُهُ بِالسَّهَرِ و الحُمىّ» مؤمنان در نيكى كردن به يكديگر و همدردى و