پاسخ استاد به جوانان پرسشگر
(١)
مقدمه ناشر
١١ ص
(٢)
فصل اول
١٣ ص
(٣)
دين و سياست
١٣ ص
(٤)
سكولاريزم يا عينيت دين و سياست؟
١٥ ص
(٥)
پرسش
١٥ ص
(٦)
سكولاريزم از نگاه برون دينى
١٦ ص
(٧)
ارزيابى رابطه دين (اسلام) و سياست
١٦ ص
(٨)
تعريف سياست
١٧ ص
(٩)
تعريف دين
١٧ ص
(١٠)
قرآن و تنظيم روابط اجتماعى
١٨ ص
(١١)
اقلى يا اكثرى بودن دين
٢٠ ص
(١٢)
خلاصه بحث
٢٢ ص
(١٣)
اسلام و نظريه سياسى
٢٣ ص
(١٤)
پرسش
٢٣ ص
(١٥)
نياز جامعه به حكومت و ديدگاه اسلام در اين باره
٢٤ ص
(١٦)
پرسش
٢٤ ص
(١٧)
انديشه جدايى دين و سياست و انگيزه طرح آن
٢٧ ص
(١٨)
پرسش
٢٧ ص
(١٩)
نظريه سياسى اسلام تأسيسى يا امضايى؟
٣١ ص
(٢٠)
پرسش
٣١ ص
(٢١)
حكومت اسلامى و تئوكراسى
٣٣ ص
(٢٢)
پرسش
٣٣ ص
(٢٣)
هدف تشكيل حكومت و نظر اسلام در اين باره
٣٥ ص
(٢٤)
پرسش
٣٥ ص
(٢٥)
تفاوت كار ويژه حكومت اسلامى با ساير حكومت ها
٣٥ ص
(٢٦)
هدف زندگى اجتماعى از ديدگاه اسلام
٣٧ ص
(٢٧)
پرسش
٣٧ ص
(٢٨)
برخورد علمى با شبهه افكنى پيرامون حكومت دينى
٣٩ ص
(٢٩)
پرسش
٣٩ ص
(٣٠)
گستره احكام شرع همه رفتارهاى انسان
٤١ ص
(٣١)
پرسش
٤١ ص
(٣٢)
رابطه دنيا به ويژه مسايل سياسى، با آخرت
٤٤ ص
(٣٣)
پرسش
٤٤ ص
(٣٤)
ارتباط تنگاتنگ دنيا و آخرت
٤٤ ص
(٣٥)
جايگاه مسائل سياسى و اجتماعى در حوزه دين
٤٥ ص
(٣٦)
چگونگى تبلور « اسلاميت» در قواى سه گانه حكومت
٤٨ ص
(٣٧)
پرسش
٤٨ ص
(٣٨)
اسلام و نظريه تفكيك قوا
٤٨ ص
(٣٩)
حاكميت اسلام در قانونگذارى و اجراء
٥٠ ص
(٤٠)
مخالفت با ولايت فقيه، مستلزم شرك به خدا؟
٥٢ ص
(٤١)
پرسش
٥٢ ص
(٤٢)
مراتب و اقسام توحيد و شرك
٥٣ ص
(٤٣)
فصل دوم
٥٥ ص
(٤٤)
دين و آزادى
٥٥ ص
(٤٥)
آزادى، فوق قانون؟
٥٧ ص
(٤٦)
پرسش
٥٧ ص
(٤٧)
قلمرو آزادى در حقوق بشر
٥٨ ص
(٤٨)
قلمرو آزادى در اسلام
٥٩ ص
(٤٩)
اسلام و آزادى
٦١ ص
(٥٠)
پرسش
٦١ ص
(٥١)
لزوم رعايت ارزش ها و مقدسات هر جامعه
٦٣ ص
(٥٢)
محدوديت آزادى بيان
٦٤ ص
(٥٣)
مغالطه فوق قانون بودن آزادى
٦٥ ص
(٥٤)
پرسش
٦٥ ص
(٥٥)
مسلمانى و آزادى مطلق؟!
٦٧ ص
(٥٦)
پرسش
٦٧ ص
(٥٧)
معناى « خليفة اللهى» انسان
٦٩ ص
(٥٨)
پرسش
٦٩ ص
(٥٩)
انسان مدرن و آزادى از تكليف
٧١ ص
(٦٠)
پرسش
٧١ ص
(٦١)
پاسخ شبهه فوق
٧٢ ص
(٦٢)
طرح شبهه پيش گفته از زاويه اى ديگر
٧٣ ص
(٦٣)
پاسخ شبهه ياد شده
٧٣ ص
(٦٤)
وجوب اطاعت از ولىّ فقيه، منافى حق حاكميت انسان بر سرنوشت خويش؟
٧٦ ص
(٦٥)
پرسش
٧٦ ص
(٦٦)
طرح شبهه مذكور با رويكرد برون دينى
٧٦ ص
(٦٧)
پاسخ شبهه فوق
٧٧ ص
(٦٨)
پاسخ دوم شبهه فوق
٧٧ ص
(٦٩)
معناى « لست عليهم بمصيطر» و نظاير آن در قرآن
٧٩ ص
(٧٠)
پرسش
٧٩ ص
(٧١)
پاسخ شبهه فوق
٨٠ ص
(٧٢)
به كارگيرى قوه قهريه در استقرار و استمرار حكومت الهى
٨٤ ص
(٧٣)
پرسش
٨٤ ص
(٧٤)
طرح سؤال و شبهه يا توطئه و براندازى
٨٦ ص
(٧٥)
پرسش
٨٦ ص
(٧٦)
برخورد قهرآميز پيامبران با موانع هدايت
٨٨ ص
(٧٧)
پرسش
٨٨ ص
(٧٨)
اسلام و آزادى انديشه
٩٠ ص
(٧٩)
پرسش
٩٠ ص
(٨٠)
فصل سوم
٩٣ ص
(٨١)
قانون گذارى در اسلام
٩٣ ص
(٨٢)
قوه مقننه و منشأ مشروعيت آن در نظام اسلامى
٩٥ ص
(٨٣)
پرسش
٩٥ ص
(٨٤)
منشأ مشروعيت قوه مقننه
٩٦ ص
(٨٥)
« قانون» از ديدگاه اسلام و ليبراليسم
٩٨ ص
(٨٦)
پرسش
٩٨ ص
(٨٧)
تفاوت هاى كلى نظام حقوقى اسلام و ليبراليسم
١٠١ ص
(٨٨)
پرسش
١٠١ ص
(٨٩)
قانون و قانون گذارى در اسلام
١٠٣ ص
(٩٠)
پرسش
١٠٣ ص
(٩١)
احكام ثانوى و احكام حكومتى
١٠٧ ص
(٩٢)
پرسش
١٠٧ ص
(٩٣)
گستره وضع قانون در اسلام ؛ حداقلى يا حداكثرى؟
١١٠ ص
(٩٤)
پرسش
١١٠ ص
(٩٥)
مشروعيت قانون گذارىِ غير خدا
١١٢ ص
(٩٦)
پرسش
١١٢ ص
(٩٧)
كارآمدى قوانين اسلام در جوامع پيچيده و مدرن
١١٤ ص
(٩٨)
پرسش
١١٤ ص
(٩٩)
مفهوم اسلامى بودن قوانين
١١٦ ص
(١٠٠)
دگرانديشان و احكام جزايى اسلام
١١٩ ص
(١٠١)
پرسش
١١٩ ص
(١٠٢)
ملاحظات اسلام در وضع و اجراى قوانين
١٢١ ص
(١٠٣)
پرسش
١٢١ ص
(١٠٤)
ملاك اعتبار قوانين
١٢٤ ص
(١٠٥)
پرسش
١٢٤ ص
(١٠٦)
مراجع صلاحيت دار قانون گذارى در اسلام
١٢٧ ص
(١٠٧)
پرسش
١٢٧ ص
(١٠٨)
شرايط قانونگذار
١٢٩ ص
(١٠٩)
شرط اول علم به اهداف قانون
١٢٩ ص
(١١٠)
شرط دوم مقدم كردن مصالح جامعه
١٣٠ ص
(١١١)
شرط سوم داشتن حق امر و نهى
١٣٠ ص
(١١٢)
واقعى يا اعتبارى بودن قوانين حقوقى
١٣٣ ص
(١١٣)
پرسش
١٣٣ ص
(١١٤)
خاستگاه قانون در جوامع دموكراتيك
١٣٥ ص
(١١٥)
پرسش
١٣٥ ص
(١١٦)
حقوق طبيعى، حقوق بشر، و اعتبار آنها
١٣٨ ص
(١١٧)
پرسش
١٣٨ ص
(١١٨)
منشأ اعتبار حقوق بشر
١٣٩ ص
(١١٩)
معناى اذن خداوند در قوانين مصوب مجلس و دولت
١٤١ ص
(١٢٠)
پرسش
١٤١ ص
(١٢١)
معيار ارزش در نظر كانت و ديدگاه اسلام در اين باره
١٤٣ ص
(١٢٢)
پرسش
١٤٣ ص
(١٢٣)
رويكرد ارزش گذارانه كانت
١٤٣ ص
(١٢٤)
رويكرد تشكيكى اسلام در ارزشگذارى و وضع تكاليف
١٤٤ ص
(١٢٥)
فصل چهارم
١٤٥ ص
(١٢٦)
اسلام و ساختار و شكل حكومت
١٤٥ ص
(١٢٧)
ساختار حكومت در اسلام
١٤٧ ص
(١٢٨)
پرسش
١٤٧ ص
(١٢٩)
الف گستردگى و نسخ ناپذيرى قوانين اسلامى
١٤٧ ص
(١٣٠)
ب ارائه مدل هاى ترتبى براى حكومت از سوى اسلام
١٤٩ ص
(١٣١)
مدل ايده آل و مدل هاى ترتبى حكومت اسلامى
١٥١ ص
(١٣٢)
پرسش
١٥١ ص
(١٣٣)
فلسفه عدم ارايه ساختار ثابت براى حكومت اسلامى
١٥٤ ص
(١٣٤)
پرسش
١٥٤ ص
(١٣٥)
حكومت و سياست، عرفى يا دينى؟
١٥٦ ص
(١٣٦)
پرسش
١٥٦ ص
(١٣٧)
حكومت اسلامى، دموكراتيك يا ديكتاتورى؟
١٥٩ ص
(١٣٨)
پرسش
١٥٩ ص
(١٣٩)
امتيازهاى نظام ولايت فقيه نسبت به ديگر نظام هاى سياسى
١٦٢ ص
(١٤٠)
پرسش
١٦٢ ص
(١٤١)
الف انسجام درونى
١٦٢ ص
(١٤٢)
ب ضمانت اجراى درونى و روانى
١٦٣ ص
(١٤٣)
ج برخوردارى رهبرى از عالى ترين مراتب تقوا و شايستگى
١٦٤ ص
(١٤٤)
د رعايت مصالح معنوى و واقعى انسان ها
١٦٥ ص
(١٤٥)
منشأ مشروعيت در دموكراسى و اسلام
١٦٦ ص
(١٤٦)
پرسش
١٦٦ ص
(١٤٧)
اشكال اوّل
١٦٦ ص
(١٤٨)
اشكال دوم
١٦٧ ص
(١٤٩)
اشكال سوم
١٦٨ ص
(١٥٠)
رابطه اسلام و سياست
١٧٠ ص
(١٥١)
پرسش
١٧٠ ص
(١٥٢)
اسلام و دموكراسى
١٧٤ ص
(١٥٣)
پرسش
١٧٤ ص
(١٥٤)
جامعه مدنى اسلام و غرب
١٧٨ ص
(١٥٥)
پرسش
١٧٨ ص
(١٥٦)
جامعه مدنى غربى
١٧٨ ص
(١٥٧)
جايگاه جامعه مدنى در اسلام
١٨٠ ص
(١٥٨)
تفكيك قوا و نظر اسلام درباره آن
١٨٣ ص
(١٥٩)
پرسش
١٨٣ ص
(١٦٠)
هماهنگى در نظام اسلامىِ مبتنى بر تفكيك قوا
١٨٦ ص
(١٦١)
پرسش
١٨٦ ص
(١٦٢)
ولايت فقيه محور يكپارچگى و وحدت جامعه و نظام
١٨٧ ص
(١٦٣)
نظر اسلام درباره نگرش ارگانيكى به جامعه
١٨٩ ص
(١٦٤)
پرسش
١٨٩ ص
(١٦٥)
ولايت مقيده يا نظريه دولت در دولت
١٩٢ ص
(١٦٦)
پرسش
١٩٢ ص
(١٦٧)
اسلامى بودن نظام فعلى حاكم بر كشور ما
١٩٤ ص
(١٦٨)
پرسش
١٩٤ ص
(١٦٩)
فصل پنجم
١٩٧ ص
(١٧٠)
اسلام و كشوردارى
١٩٧ ص
(١٧١)
« اذن الهى» ، شرط لازم براى مجرى قانون
١٩٩ ص
(١٧٢)
پرسش
١٩٩ ص
(١٧٣)
نقش مردم در تعيين مجرى در حكومت اسلامى
٢٠٣ ص
(١٧٤)
پرسش
٢٠٣ ص
(١٧٥)
شرايط لازم براى كارگزاران حكومت اسلامى
٢٠٧ ص
(١٧٦)
پرسش
٢٠٧ ص
(١٧٧)
وظايف حاكم اسلامى
٢٠٩ ص
(١٧٨)
پرسش
٢٠٩ ص
(١٧٩)
كاستى هاى نظام سياسى متمركز
٢١٢ ص
(١٨٠)
پرسش
٢١٢ ص
(١٨١)
ضرورت ولايت مطلقه فقيه
٢١٤ ص
(١٨٢)
پرسش
٢١٤ ص
(١٨٣)
معناى ولايت مطلقه فقيه
٢١٦ ص
(١٨٤)
پرسش
٢١٦ ص
(١٨٥)
تشكيك در ولايت مطلقه از سوى بدانديشان
٢١٨ ص
(١٨٦)
انسان، حاكم بر سرنوشت خويش؟
٢٢٠ ص
(١٨٧)
پرسش
٢٢٠ ص
(١٨٨)
عدم تعارض حاكميت انسان با خداوند
٢٢١ ص
(١٨٩)
شهروند درجه يك، شهروند درجه دو
٢٢٣ ص
(١٩٠)
پرسش
٢٢٣ ص
(١٩١)
تولرانس (مدارا) و خشونت در اسلام
٢٢٦ ص
(١٩٢)
پرسش
٢٢٦ ص
(١٩٣)
پرسش
٢٢٩ ص
(١٩٤)
پيام آيات « قتال» مدارا يا خشونت؟
٢٣٢ ص
(١٩٥)
پرسش
٢٣٢ ص
(١٩٦)
چگونگى برخورد با متخلفان از قانون در اسلام
٢٣٤ ص
(١٩٧)
پرسش
٢٣٤ ص
(١٩٨)
جمع رحمت، غضب و خشونت در اسلام
٢٣٧ ص
(١٩٩)
پرسش
٢٣٧ ص
(٢٠٠)
مشروعيت احكام قضايى و جزايى حاكم اسلامى
٢٤٠ ص
(٢٠١)
پرسش
٢٤٠ ص
(٢٠٢)
احكام قضايى در قرآن
٢٤٠ ص
(٢٠٣)
مشروعيت قوه قضايى
٢٤٢ ص
(٢٠٤)
جايگاه دولت در اسلام
٢٤٤ ص
(٢٠٥)
پرسش
٢٤٤ ص
(٢٠٦)
فصل ششم
٢٤٩ ص
(٢٠٧)
مردم و حكومت دينى
٢٤٩ ص
(٢٠٨)
عوامل اقتدار حكومت
٢٥١ ص
(٢٠٩)
پرسش
٢٥١ ص
(٢١٠)
مقبوليت و مشروعيت
٢٥٣ ص
(٢١١)
پرسش
٢٥٣ ص
(٢١٢)
مغالطه « آزادى» و فريب مردم در نهضت مشروطيت
٢٥٧ ص
(٢١٣)
پرسش
٢٥٧ ص
(٢١٤)
نحوه برخورد با شبهه افكنى در مورد نظام اسلامى
٢٦٠ ص
(٢١٥)
پرسش
٢٦٠ ص
(٢١٦)
پشت پرده شعار تساوى حقوق شهروندان
٢٦٢ ص
(٢١٧)
پرسش
٢٦٢ ص
(٢١٨)
موارد مجاز اِعمال خشونت
٢٦٥ ص
(٢١٩)
پرسش
٢٦٥ ص
(٢٢٠)
فصل هفتم
٢٦٧ ص
(٢٢١)
نظام اسلامى و تهديدها
٢٦٧ ص
(٢٢٢)
مبارزه دشمنان با مردم و نظام اسلامى
٢٦٩ ص
(٢٢٣)
پرسش
٢٦٩ ص
(٢٢٤)
محورهاى مهم فعاليت دين ستيزان
٢٧٢ ص
(٢٢٥)
پرسش
٢٧٢ ص
(٢٢٦)
الف ترويج تفكر جدايى دين از سياست
٢٧٣ ص
(٢٢٧)
ب انكار ولايت فقيه
٢٧٣ ص
(٢٢٨)
ج خدشه در شكل ولايت فقيه
٢٧٤ ص
(٢٢٩)
اهداف دشمنان نظام اسلامى
٢٧٥ ص
(٢٣٠)
پرسش
٢٧٥ ص
(٢٣١)
خودباختگى برخى روشن فكران در مقابل ليبراليسم
٢٧٧ ص
(٢٣٢)
پرسش
٢٧٧ ص
(٢٣٣)
تاريخ نفوذ فرهنگ غربى در كشور ما
٢٧٩ ص
(٢٣٤)
پرسش
٢٧٩ ص
(٢٣٥)
تساهل و تسامح و نفى مطلق خشونت ؛ ابزارهاى توطئه
٢٨٢ ص
(٢٣٦)
پرسش
٢٨٢ ص
(٢٣٧)
برخورد دوگانه غرب در مورد حقوق بشر
٢٨٤ ص
(٢٣٨)
پرسش
٢٨٤ ص
(٢٣٩)
فصل هشتم
٢٨٧ ص
(٢٤٠)
معرفت دينى
٢٨٧ ص
(٢٤١)
عقل، دين و قلمرو آن
٢٨٩ ص
(٢٤٢)
پرسش
٢٨٩ ص
(٢٤٣)
نسبت دين با عقل و علم
٢٩٣ ص
(٢٤٤)
پرسش
٢٩٣ ص
(٢٤٥)
محدوده ادراك عقل در زمينه امور ارزشى
٢٩٦ ص
(٢٤٦)
پرسش
٢٩٦ ص
(٢٤٧)
اسلام و تغيير ارزش ها در گذر زمان و مكان
٣٠٠ ص
(٢٤٨)
پرسش
٣٠٠ ص
(٢٤٩)
پلوراليسم دينى و معرفتى
٣٠٣ ص
(٢٥٠)
پرسش
٣٠٣ ص
(٢٥١)
التقاط فكرى در حوزه انديشه دينى
٣٠٦ ص
(٢٥٢)
اسلام و اصول و معرفت هاى ثابت
٣٠٩ ص
(٢٥٣)
قرائت هاى مختلف از دين
٣٠٨ ص
(٢٥٤)
پرسش
٣٠٨ ص
(٢٥٥)
رفع شبهه وجود قرائت هاى متفاوت از اسلام
٣١١ ص
(٢٥٦)
اطلاق و نسبيت در فهم دين و قرآن
٣١٣ ص
(٢٥٧)
پرسش
٣١٣ ص
(٢٥٨)
نسبيت در گزاره هاى دينى و خاستگاه معرفت شناختى آن
٣١٦ ص
(٢٥٩)
پرسش
٣١٦ ص
(٢٦٠)
نسبيت در ارزش ها و معرفت دينى
٣٢١ ص
(٢٦١)
پرسش
٣٢١ ص
(٢٦٢)
توضيح مدعاى نظريه قبض و بسط
٣٢٤ ص
(٢٦٣)
پرسش
٣٢٤ ص
(٢٦٤)
دلايل طرفداران قبض و بسط
٣٢٦ ص
(٢٦٥)
پرسش
٣٢٦ ص
(٢٦٦)
رابطه نسبيت معرفت با بحث « زبان دين»
٣٢٩ ص
(٢٦٧)
پرسش
٣٢٩ ص
(٢٦٨)
نمادين بودن زبان دين
٣٣١ ص
(٢٦٩)
پرسش
٣٣١ ص
(٢٧٠)
مروّج نظريه نسبى گرايانه غرب از دين
٣٣٢ ص
(٢٧١)
برداشت التقاطى از داستان هابيل و قابيل
٣٣٣ ص
(٢٧٢)
واقع نما نبودن زبان دين يا ارائه تصويرى مبهم از دين
٣٣٤ ص
(٢٧٣)
مقايسه قرآن با زبان شعر توجيهى بر برداشت هاى متكثر
٣٣٥ ص
(٢٧٤)
رابطه نسبيت معرفت و هرمنوتيك
٣٣٨ ص
(٢٧٥)
پرسش
٣٣٨ ص
(٢٧٦)
الفاظ و امكان رهيافت آنها به حقايق گوناگون
٣٣٩ ص
(٢٧٧)
مشكل مجازگويى و نقل اسطوره ها در قرآن
٣٤١ ص
(٢٧٨)
پرسش
٣٤١ ص
(٢٧٩)
دليل ديگر براى اعتبار نظريه هرمنوتيك و پاسخ آن
٣٤٣ ص
(٢٨٠)
مؤلفه هاى اصلى فرهنگ اسلام و غرب
٣٤٦ ص
(٢٨١)
پرسش
٣٤٦ ص
(٢٨٢)
الف ريشه ها و مؤلّفه هاى اصلى فرهنگ غربى
٣٤٦ ص
(٢٨٣)
ب مؤلّفه هاى ساختارى فرهنگ اسلامى
٣٤٩ ص
(٢٨٤)
ج تقابل و تفاوت مبانى فرهنگ غربى با فرهنگ اسلامى
٣٥٠ ص
 
١ ص
٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص

پاسخ استاد به جوانان پرسشگر - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٩٦ - منشأ مشروعيت قوه مقننه

منشأ مشروعيت قوه مقننه

همانطور كه بارها يادآور شده‌ايم، مشروعيت قوا در نظام اسلامى به اين است كه ساختارى الهى و اسلامى داشته باشند و به نوعى به مبدأ آفرينش متصل گردند. در حوزه قانون و قانونگذارى نيز از آنجا كه مجموعه مقررات و قوانين موضوعه بايد الهى و اسلامى باشند، تمامى آنها بايد به نوعى مستند به خداوند باشند. و در نظريه سياسى اسلام، منظور از اين كه قانون بايد الهى باشد آن است كه يا خود خداوند قانون را وضع و در قرآن نازل كرده باشد يا به پيامبر و امام معصوم اجازه وضع آن قانون را داده باشد و يا كسانى كه از طرف پيامبر و امام معصوم مأذون هستند مقررات مختلفى را در شرايط متغير وضع كنند.

بنابراين سه قسم قانون الهى خواهيم داشت: نخست قانونى كه خداوند متعال مستقيماً آن را وضع كرده و صريحاً در قرآن آمده است‌؛ اين قانون در درجه اول قرار دارد و خود به خود معتبر است. سپس قانونى كه پيغمبر اكرم(صلى الله عليه وآله) در مورد خاصى به اذن خدا وضع مى‌كند، در درجه دوم قرار گرفته، اعتبارش به اعتبار امر خداست. همچنين قانونى را كه امام معصوم(عليهم السلام) وضع مى‌كند و دستورى كه مى‌دهد، اعتبار آن به واسطه حكم خداوند است‌؛ زيرا خدا و پيامبر اطاعت امام را واجب شمرده‌اند.

قسم سوم مقررات متغيرى مى‌باشند كه افرادى با اجازه معصوم(عليهم السلام) وضع مى‌كنند و اين قوانين براى جامعه اسلامى معتبر خواهند بود چون در نهايت به امر و اذن خدا باز مى‌گردند. براى اين قسم مى‌توان مالك‌اشتر را مثال زد كه در عهد اميرالمؤمنين(عليهم السلام) و از سوى ايشان، به عنوان والى، به يكى از سرزمينهاى اسلامى اعزام شد. بى‌شك قوانين و دستورات صادره از سوى والى منصوب از طرف امام معصوم(عليهم السلام) قوانين دست سوم محسوب شده در درجه سوم از اعتبار قرار مى‌گيرند.

بنابراين اعتبار قانون، به ترتيب از كلام خدا، پيغمبر، امام معصوم(عليهم السلام) و سپس كسى كه از طرف امام معصوم(عليهم السلام) تعيين مى‌شود به دست مى‌آيد‌؛ اين منطق و تئورى اسلام است. در زمان غيبت امام معصوم، از آنجا كه ولى فقيه به نصب عام از سوى امام معصوم برگزيده شده، در حقيقت، ولايت او از طرف امام امضا شده و اعتبار يافته است، تأييد او منشأ اعتبار قوانين (از جمله قانون اساسى) خواهد بود. اعتبار امضاى ولى فقيه به امضا و