جنگ و جهاد - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ١٠٩ - جهاد در اسلام

أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ قِيلَ لَهُمْ كُفُّوا أَيْدِيَكُمْ وَ أَقِيمُوا الصَّلاةَ وَ آتُوا الزَّكاةَ فَلَمّا كُتِبَ عَلَيْهِمُ الْقِتالُ إِذا فَرِيقٌ مِنْهُمْ يَخْشَوْنَ النّاسَ كَخَشْيَةِ اللّهِ أَوْ أَشَدَّ خَشْيَةً وَ قالُوا رَبَّنا لِمَ كَتَبْتَ عَلَيْنَا الْقِتالَ لَوْ لا أَخَّرْتَنا إِلى أَجَل قَرِيب قُلْ مَتاعُ الدُّنْيا قَلِيلٌ وَ الآخِرَةُ خَيْرٌ لِمَنِ اتَّقى وَ لا تُظْلَمُونَ فَتِيلاً. أَيْنَما تَكُونُوا يُدْرِكْكُمُ الْمَوْتُ وَ لَوْ كُنْتُمْ فِي بُرُوج مُشَيَّدَة؛١ (اى پيامبر) مگر آن كسان را نديدى كه (گرايش به درگيرى با دشمن داشتند و) به آنان گفته مى‌شد از زد و خورد دست بكشيد و (به جاى آن) نماز را به پا داريد و زكات بدهيد، پس هنگامى كه پيكار بر آنان مقرر شد ناگهان گروهى از آنان از (جنگ با) مردم ترسيدند مانند ترس از خدا يا ترسى سخت تر. و گفتند: پروردگارا چرا بر ما پيكار مقرر داشتى؟ اى كاش ما را مدت ديگرى مهلت مى‌دادى. (به ايشان) بگو: بهره دنيا اندك است و آخرت براى كسى كه پرهيزكار باشد بهتر (از دنيا) است و به اندازه رشته شكاف هسته خرمايى ستم نخواهيد ديد. هر كجا باشيد مرگ شما را فرا مى‌گيرد هر چند كه در برج‌هاى استوار باشيد.

جمله «كُفُّوا أَيْدِيَكُمْ » در اين آيه، كه به مسلمانان فرمان داده تا از جنگ و پيكار دست بدارند و به خودسازى بپردازند، دلالت دارد بر اين كه جهاد هميشه و در همه جا داراى ارزش مثبت نيست؛ بلكه ارزش آن، بسته به شرايط گوناگون مسلمانان و مصالح مختلفى كه در زندگى و جامعه آنان مطرح است، متفاوت و متغير خواهد بود. در اوضاع و احوال خاصى كه مسلمانان در مكه داشتند و نيز در شرايط ويژه اى كه در آغاز ورود به مدينه