جنگ و جهاد - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ١١٩ - تقسيم ارزشى جنگ در قرآن
١. جنگهاى «حق»، كه قرآن كريم با عنوان «جهاد فى سبيل الله» يا « قتال فى سبيل الله» از آنها نام مىبرد.
٢. جنگهاى باطل، كه در قرآن با عنوان «قتال فى سبيل الطاغوت» از آنها ياد مىشود.
براى نمونه، در اين آيه شريفه به اين دو نوع جنگ اشاره شده است:
الَّذِينَ آمَنُوا يُقاتِلُونَ فِي سَبِيلِ اللّهِ وَ الَّذِينَ كَفَرُوا يُقاتِلُونَ فِي سَبِيلِ الطّاغُوتِ فَقاتِلُوا أَوْلِياءَ الشَّيْطانِ إِنَّ كَيْدَ الشَّيْطانِ كانَ ضَعِيفاً؛١ آنان كه ايمان دارند در راه خدا پيكار مىكنند و آنان كه كفر مىورزند در راه طاغوت. پس با ياران شيطان بجنگيد كه محققاً كيد شيطان سست و ضعيف است.
جنگ حق و مقدس آن است كه در راه خداى متعال انجام مىگيرد و جنگ باطل و محكوم آن است كه در راه شيطان صورت مىپذيرد. اساساً، چنان كه در جاى خود گفته ايم، پيش روى انسان دو راه بيشتر وجود ندارد: يكى راه عبادت و بندگى خداوند متعال و ديگرى راه بندگى و اطاعت شيطان است. هر كارى، و از جمله جنگ، اگر در راه عبادت و اطاعت خداى متعال و كمال حقيقى انسان ـ كه همان قرب به درگاه حق تعالى است ـ قرار نگيرد، كارى شيطانى خواهد بود.
البته از اين آيه معلوم نمىشود كه جنگ با چه خصوصياتى يا با چه كسانى، جنگ «فى سبيل الله» و با كدام ويژگى ها، جنگ شيطانى و فى سبيل الطاغوت خواهد بود؛ اما با توجه به آيات و روايات ديگر، اين مسأله نيز روشن مىشود. با مراجعه به ساير ادله، جهاد فى سبيل الله جنگى است
[١] نساء (٤)، ٧٦.