جنگ و جهاد - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٢١٧ - يك نكته تفسيرى

آن توجه مى‌دهد. اين تأكيد براى آن است كه مردم اصل «توحيد» را فراموش نكنند و پيوسته به خاطر داشته باشند كه «لا مؤثر فى الوجود الا الله». در جنگ نيز مؤثر حقيقى جز ذات اقدس الهى نيست و فرشتگان جز فرمان او كارى نمى‌كنند و نه در پيروزى مسلمين و نه در هيچ جاى ديگرى، در تأثير خود هيچ گونه استقلالى ندارند.

يك نكته تفسيرى

در آيات شريفه‌اى كه ذكر شد گرچه صراحتاً وعده نزول فرشتگان و يارى آنان، به مسلمانان داده شده، اما در مورد اين‌كه آيا خداوند به اين وعده عمل نمود و سرانجام فرشتگانى را كه وعده داده بود به كمك مسلمانان فرستاد يا نه، آيات نام برده صراحتى ندارد؛ ولى اين مسأله با توجه به برخى آيات ديگر روشن مى‌شود.

خداوند در يكى ديگر از آيات قرآن در اين باره مى‌فرمايد:

إِذْ تَسْتَغِيثُونَ رَبَّكُمْ فَاسْتَجابَ لَكُمْ أَنِّي مُمِدُّكُمْ بِأَلْف مِنَ الْمَلائِكَةِ مُرْدِفِينَ وَ ما جَعَلَهُ اللّهُ إِلاّ بُشْرى وَ لِتَطْمَئِنَّ بِهِ قُلُوبُكُمْ وَ مَا النَّصْرُ إِلاّ مِنْ عِنْدِ اللّهِ إِنَّ اللّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ؛١ (به ياد آوريد) زمانى را كه از پروردگارتان كمك خواستيد، پس درخواست شما را اجابت كرد كه من شما را با هزار فرشته كه پى در پى آيند يارى خواهم كرد. و خداى متعال آن (وعده) را جز بشارتى براى شما قرار نداد، و تا آن كه با آن دل هاتان آرامش يابد؛ و يارى جز از نزد خداى متعال نيست، (و) بى گمان خدا شكست ناپذير فرزانه است.