جنگ و جهاد - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٢٥ - جنگ از منظر نظام تكوينى

فصل دوم

جنگ از منظر نظام تكوينى

پس از مرور مهم ترين كليد واژه‌هاى بحث، اكنون لازم است به بررسى ديدگاه قرآن درباره جنگ و ابعاد و زواياى گوناگون آن بپردازيم. اين كار را مى‌توان بر حسب ترتيب تاريخى و ترتيب نزول آيات انجام داد؛ يعنى از نخستين آيه اى كه درباره جنگ نازل شده شروع نمود و به ترتيب تاريخى، آياتى را كه يكى پس از ديگرى در اين باره نازل شده مورد بررسى قرار داد. هم چنين شيوه‌هاى گوناگون ديگرى را نيز مى‌توان در انجام اين مهم به كار برد. در اين ميان ما در اين جا شيوه منطقى خاصى را دنبال مى‌كنيم كه در آن، مسايل مبنايى يا بنيادى را كه در فهم ديگر مسايل جنگ نقش كليدى دارند به ترتيب نقش و اهميّت، مقدّم خواهيم داشت. در اين كه درك و اثبات بعضى از مسايل جنگ متوقف و منوط بر درك و اثبات پاره اى ديگر از مسايل آن است ترديدى وجود ندارد. از اين رو براى درك آسان تر مسايل جنگ، ما بايد اين ترتيب طبيعى و منطقى را رعايت كنيم.

به عبارت ديگر، در ميان انبوه مسايل مربوط به جنگ، نوعى تقدم و تأخر منطقى وجود دارد كه اگر در مطالعه و تحقيق يا در آموزش و تدريس، اين ترتيب رعايت نشود، كار، قرينِ موفقيت نخواهد گشت و نتيجه و بازده لازم و مطلوب حاصل نخواهد شد. درباره جنگ بسيارى از مسايل بنيادى