جنگ و جهاد - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ١٧٤ - الف) تحريك غريزه انتقام جويى و احقاق حق
شيوههاى ويژه انگيزش و تربيت جهادگران
استفاده از تبشير (نويد) و انذار (تهديد) اختصاصى به مسأله انگيزش مؤمنان براى جهاد ندارد و دو شيوه كلى در كار پيامبران محسوب مىشود. انبيا در زمينههاى گوناگون و براى مقاصد مختلف از اين دو ابزار بهره جسته اند. اما در اين ميان، در برخى مسايل، و از جمله در مسأله انگيزش مؤمنان به جهاد، علاوه بر اين دو شيوه عمومى، از برخى شيوههاى خاص نيز استفاده شده است. در اين جا برخى از شيوههاى خاصى را كه در قرآن براى انگيزش مسلمانان نسبت به جنگ و جهاد استفاده شده مورد بررسى قرار مىدهيم.
الف) تحريك غريزه انتقام جويى و احقاق حق
يكى از شيوههاى خاص تربيتى قرآن كريم براى انگيزش مسلمانان به جهاد، تحريك غريزه دفاع، قصاص، انتقام و خون خواهى است كه ريشه در سرشت و فطرت انسان دارد. هر انسان و بلكه هر حيوانى ذاتاً و از نظر اصل خلقت اين گونه است كه در برابر متجاوزان به خود مىايستد و از حقوق خويش دفاع مىكند و تجاوزگر را به سزاى عمل خويش رسانده، از او انتقام مىگيرد. از اين رو بيان پاره اى از آيات جهاد به گونه اى است كه اين غريزه را تحريك و انگيزه احقاق حق و انتقام جويى را نيرومندتر و فعال تر مىكند. در اين زمينه خداوند در آيه اى خطاب به مسلمانان مىفرمايد:
وَ قاتِلُوا فِي سَبِيلِ اللّهِ الَّذِينَ يُقاتِلُونَكُمْ؛١ و در راه خدا با كسانى كه با شما مىجنگند، بجنگيد.
[١] همان، ١٩٠.