جنگ و جهاد - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٢١٣ - ٢ امدادهاى غير طبيعى

كه اين دو عنوان، يعنى «سپاه نامرئى» و «فرشته»، به يك مصداق خارجى اشاره داشته باشند و منظور از سپاهيان نامرئى همان فرشتگان باشند.

در مورد سپاهيان نامرئى، خداوند در يك جا مى‌فرمايد:

يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اذْكُرُوا نِعْمَةَ اللّهِ عَلَيْكُمْ إِذْ جاءَتْكُمْ جُنُودٌ فَأَرْسَلْنا عَلَيْهِمْ رِيحاً وَ جُنُوداً لَمْ تَرَوْها وَ كانَ اللّهُ بِما تَعْمَلُونَ بَصِيراً. إِذْ جاؤُكُمْ مِنْ فَوْقِكُمْ وَ مِنْ أَسْفَلَ مِنْكُمْ وَ إِذْ زاغَتِ الأَْبْصارُ وَ بَلَغَتِ الْقُلُوبُ الْحَناجِرَ وَ تَظُنُّونَ بِاللّهِ الظُّنُونَا. هُنالِكَ ابْتُلِيَ الْمُؤْمِنُونَ وَ زُلْزِلُوا زِلْزالاً شَدِيداً؛١ اى كسانى كه ايمان آورده ايد نعمت خدا را بر خود به ياد آريد؛ آن گاه كه لشكرهايى به سوى شما آمدند، پس به سويشان تندبادى و سپاهيانى كه آن‌ها را نمى‌ديديد گسيل داشتيم، و خدا به آن چه مى‌كنيد همواره بينا است. و هنگامى كه از بالا و پايين (پاى) شما بر شما (در) آمدند و آن گاه كه چشم‌ها خيره گرديد و جان‌ها به گلوگاه‌ها رسيد و به خدا گمان هايى (بى جا) برديد. آن جا (بود) كه مؤمنان در بوته آزمايش قرار گرفتند و به شدت تكان خوردند.

در اين آيه، همان طور كه گفته شد، احتمال قوى آن است كه منظور از سپاهيان نامرئى فرشتگان باشند؛ ولى احتمال ديگر ـ كه آن نيز قبلا اشاره شد ـ اين است كه منظور از سپاهيان نامرئى همان باد و طوفان باشد؛ زيرا باد گرچه محسوس است، اما اين كه سپاهى الهى و امدادى غيبى براى شكست دشمن باشد، براى بشر امرى محسوس و شناخته شده نيست.

در آيه اى ديگر چنين مى‌فرمايد:

لَقَدْ نَصَرَكُمُ اللّهُ فِي مَواطِنَ كَثِيرَة وَ يَوْمَ حُنَيْن إِذْ أَعْجَبَتْكُمْ كَثْرَتُكُمْ