حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ٧٧ - منابع حديثي امام خمینی در نقل احادیث تفسیری

ب) منابع عامه

بسياري از روايات تفسیری موجود در آثار امام خمینی; در منابع اصلي شيعي يافت نمي‌شود، بلكه بايد آن‌ها را در منابع روايي اهل‌سنت جست‌وجو كرد. آثاري چون صحاح سته و جوامع روايي ديگر اهل‌سنت، منبع اولية برخی روايات تفسيري موجود در آثار امام است. البته اين موضوع ضرورتاً بدان معنا نيست كه امام مستقيماً از آن منابع نقل كرده‌اند، چرا‌كه ممکن است امام اين احاديث را از آثار عرفاني شیعی نقل كرده‌ باشند و آن آثار از جوامع روايي اهل سنت نقل كرده‌اند. به عبارت ديگر، نوع اين احاديث،‌ از احاديث منتقله از منابع عامه به منابع عرفانی شیعه به شمار می‌آید؛ هرچند طبق مبنای عرفا نقل و پذیرش احادیث غیر‌فقهی، مبتنی بر شهود و یقین قلبی است و ربطی به شیعی یا سنی‌بودن صاحب منبع حدیث ندارد.

چند نمونه:

ـ از پيامبر گرامى اسلام ٩‌نقل شده: آن حضرت به تعدادى از پادشاهان و حكمرانان نامه نوشت و آن‌ها را به اسلام دعوت كرد. پيامبر ٩در آن نامه‌ها اين آيه از قرآن كريم را نوشت: قُلْ يَا أَهْلَ الْكِتَابِ تَعَالَوا إِلَى كَلِمَة سَوَاء بَينَنَا وَ بَينَكُم...[١٩٨]

اين روايت در صحيح بخارى[١٩٩] و صحيح مسلم[٢٠٠] نقل شده است.

ـ أطَّتِ السَّماءُ؛ وَ حَقٌّ لَهُ أنْ تَئِطَّ: ما فيها مَوْضِعُ قَدَمٍ إلّا وَ فِيهِ مَلَكٌ ساجِدٌ أَو راكِع.[٢٠١]

اين روايت در آثاری چون مسند احمد[٢٠٢] نقل شده است؛ هرچند بعداً به علماليقين نيز راه يافته است.[٢٠٣]

ـ إنَّ لِرَبِّكُم في أيّامِ دَهرِكُم نَفَحاتاً ألا فَتَعَرَّضُوا لَها.[٢٠٤]

این حدیث در برخی منابع اهل‌سنت، مانند: المعجم‌الکبیر[٢٠٥] و مجمع‌الزوائد[٢٠٦] آمده است.


[١٩٤]. كتاب البیع، ج‌٢، ص ٧٢٠.

[١٩٥]. صحيح ‌البخارى، ج٦، ص٣٦٢.

[١٩٦]. صحیح مسلم، ج٤، ص٤٣، ح١٧٧٣.

[١٩٧]. آداب‌الصلوة، ص ٣٤١.

[١٩٨]. مسند احمد بن حنبل، ج٥ ص١٧٣.

[١٩٩]. علم‌الیقین، ج ١، ص ٢٥٩.

[٢٠٠]. مصباح‌الهداية الى الخلافة و الولايه، ص‌ ٨٠ و ١١١.

[٢٠١]. المعجم‌الكبير، ج ١، ص٢٥٠، ح ٧٢٠.

[٢٠٢]. مجمع‌الزوائد و منبع‌الفوائد، ج ١٠، ص ٢٣١.