حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ٥٧ - سبكشناخت كتب حديثى شيخ بهايى

معانى حروف،[١١٥] عطف،[١١٦] ارجاع ضمير،[١١٧] اعراب غير،[١١٨] ظروف و متعلقات آن[١١٩] و... در شرح احاديث ديده مى‌شود.

مؤلف ارجمند به ندرت در مباحث ادبي به اقوال دانشمندان اشاره مى‌كند، و در اين جا نيز همان مبناى پيش‌گفته در أربعين حديث را دنبال کرده و چنانچه اقوال دانشمندان با سخنان معصومان : سازگار نباشد، گفته‌هاى دانشمندان را نادرست مى‌داند. برای نمونه، در معناى باء در آية شريفه: Gوامسحوا برؤسكمF[١٢٠]، امام باقر٧ آن را براى تبعيض مى‌داند،[١٢١] و حال آن كه نحويان و مفسران اهل‌سنت معناى آن را براى «الصاق» مى‌پندارند.[١٢٢] شيخ بهايي اين گمان را ابتدا اين چنين ردّ مى‌كند: «به كلام كسي كه «باء» را در اين‌جا تنها به معناي الصاق مي‌داند، توجه نمي‌شود»[١٢٣] و آن‌گاه مى‌نويسد:

سيبويه در هفده جا از كتابش تصريح كرده كه «باء» به معناى تبعيض، در لغت عرب نيامده است و حال آن كه اَصمعى، شديداً اصرار دارد كه «باء» به معناى تبعيض استعمال مى‌گردد و حال آن كه اصمعى بيشتر و بهتر از سيبويه به كلمات عرب و مقاصد آن‌ها آگاه است؛ بنابراين، بسيارى از نحويون با اَصمعى هم‌داستان شده و «باء» در آية شريفه: Gعيناً يشرب بها عباداللهF[١٢٤] را نيز تبعيضيه خوانده‌اند.[١٢٥]

و سپس مى‌افزايد كه روايت امام باقر ٧ براى نحويون حجت است و كفايت مى‌كند.


[١١٢]. صص ١١٢، ٣٢١، ٣٨٨.

[١١٣]. ص ١١٥.

[١١٤]. ص ١١٥، ٦٨٨.

[١١٥]. ص ٣٢٣.

[١١٦]. ص٦٨٨.

[١١٧]. سوره مائده آيه ٦.

[١١٨]. الکافی، ج٣، ص٢٦، ح ٥.

[١١٩]. الکشاف عن حقائق التنزیل و عیون الأقاویل فی وجوه التأویل، ج١، ص٥٩٧.

[١٢٠]. الحبل المتین فی احکام احکام الدین، ص٦٧.

[١٢١]. سوره انسان، آيه ٦.

[١٢٢]. ص٦٧ و ٦٨.