حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ٢٩ - معرفی برخی از منشورات حديثى شيعه در شبهقاره

من لايحضره الفقيه اولين‌بار در لكهنو هند در سال ١٣٠٧ قمری، منتشر گرديد و بعد از آن در سال ١٣٢٤قمری در تبريز و در سال ١٣٤٥ قمری در تهران به چاپ رسيده است. نسخه هند را ميرزامحمدعلى تصحيح و محمد ميرزا بن حاج‌ميرزا امام على مرادآبادى به خط خود تحرير نموده و در سال ١٣٠٧ قمری، به اتمام رسانده و در همان سال از سوى مطبع جعفرى در شهر لكهنو، به چاپ رسيده است. در اين چاپ، شرح اصطلاحات و توضيحات و نسخه بدل‌ها با شماره‌هاى شاخص در حاشيه درج شده، و داراى اين بخش‌هاست:

- احوال مصنف به نقل رجال نجاشى (٥ صفحه)؛

- فهرست مطالب جزء اول و دوم (١٩ ص)؛

- متن جزء اول (١٨٤ ص)،

- متن جزء دوم (٢٠٨ ص)؛

- فهرست مطالب جزء سوم و چهارم (١٦ ص)؛

- جزء سوم (ص ١ تا ١٩٢)؛

- جزء چهارم (ص ١٩٣ تا ٣٦٢)؛

- سند الكتاب (مشيخه) (ص ٣٦٣ تا ٤٠٣).

از من لايحضره الفقیه چاپ هند، چهار نسخه در كتاب‌خانه آيةالله مرعشى موجود است، كه عبارتند از:

نسخه‌شمارة ١٤٢٣و١٤٢٥: شامل جزء ١ و٢.

نسخه‌شمارة ١١٧٣، ١٤٢٤و١٤٣٢: شامل جزء ٣ و٤.

نسخه‌شمارة ١٤٢٢: شامل هر چهار جزء.

  1. الاستبصار فيما اختلف من الاخبار(حديث شيعه و عربى)

از: شيخ طوسى ابوجعفر محمد بن حسن طوسى (م ٤٦٠ ق.)

استبصار يكى ديگر از كتاب‌هاى چهارگانة حديث شيعه است. شيخ طوسى; در اين كتاب روايت‌هايى را كه در يك باب با هم اختلاف دارند، به ترتيب كتاب‌هاى فقهى از «طهارت» تا «ديات» ذكر، و چگونگى جمع بين آن‌ها را بيان کرده است. او در آخر كتاب، اسناد خود را به روايت‌هاى كتاب ذكر كرده كه به «مشيخه» معروف است.