حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ٢٤ - معرفی برخی از منشورات حديثى شيعه در شبهقاره
مقدمه
بعد از اختراع صنعت چاپ، شبهقاره – بهخصوص هند- يكي از كانونهاي مهم نشر آثار در آسيا بوده است. منشورات اين ناحيه به كشورهاي منطقه، به ويژه ايران صادر ميشده و جريان علوم در اين مناطق تحت تأثير اين منشورات قرار داشته است. بخش مهمي از آثار منتشر شده در شبهقاره آثار شيعة اماميه است و آثار مربوط به حديث و علوم حديث شيعه در ميان آنها جايگاه ويژهاي دارد.
دربارة نشر آثار حديثى شيعه، بعد از صنعت چاپ، تحقيق دقيق و جامعى صورت نگرفته، تا پيشينه و تطور آن نمايان گردد. به تَبَع آن، شناسايى و معرفى آثار منتشرشده در شبهقاره و جايگاه اين آثار نيز مغفول مانده، كه يكى از دلايل آن در دسترس نبودن اين آثار براى محققان ايرانى است.
كتابخانة بزرگ آيةاللهالعظمى مرعشى نجفى ١ با توليت و مديريت فرزند برومندشان حجةالاسلام والمسلمين دکترسيدمحمود مرعشى، با بيش از نيم قرن تلاش، گنجينههاى متعددى از نسخههاى خطى، اسناد و كتابهاى چاپى فراهم آورده است، كه هر روز ابعاد تازهاى از اين نفائس براى جامعة علمى، نمايان مىگردد. يكى از ذخایر ارزشمند اين كتابخانه كه تا كنون از ديد محققان و پژوهشگران، پوشيده مانده، گنجينة كتابهاى چاپ سنگى و سربى منتشر شده در شبهقاره است. اين گنجينه حاوى بيش از دوازده هزار كتاب فارسى و عربى و حدود چهارهزار كتاب اردو است.
نگارنده با همكارى تعدادى از محققان حدود دو سالى است كه به شناسايى كتابهاى فارسى و عربى اين گنجينه اشتغال داشته و تا كنون ١٥٠٠ كتاب از اين آثار شناسايى شده است.[٤٣] لذا در اين مقاله، هفده اثر حديثى و علوم حديثى شيعه كه در هند منتشر گرديده، به اجمال معرفى مىگردد و هدف از آن، آشنايى محققان ايرانى با اين آثار گرانقدر و نشان دادن محل نگهدارى آنها است، تا در پژوهشهاى بعدي مورد توجه و استفاده قرار گيرند.
[٤١]. نتيجة اين پژوهش در ٢٥ جلد منتشر خواهد شد، كه دو جلد آن با عنوان «ميراث مشترك ايران و هند» در زمستان سال ١٣٩٠ شمسی، از سوي كتابخانة آيةالله مرعشينجفي، در قطع وزيري و در ٥٥٨ و ٥٤٤ صفحه، منتشر شده است.