حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ١٥١

٢ـ٦. زیبایی‌بخشی و رضایت‌مندی

یکی از مهم‌ترین روش‌های تصویرآفرینی قرآن، سخن گفتن دربارۀ مجردات در لباس محسوسات است. این شکل تعبیرات، زیباتر است. قانون «تخییل» و آیین «تجسیم» دو روش مهم در بیان و نمایاندن تصاویر فنی و هنری است. قرآن این دو روش را دربارۀ رنگ سفید به نمایش می‌گذارد؛ بدین صورت که با نام بردن رنگ سفید در توصیف بهشت، نوشیدنی‌ها و همسران بهشتی، مخاطب را وادار به تصور این رنگ می‌کند. مخاطب نیز این رنگ را به صورتی که خود به آن علاقه‌مند است، تصور می‌نماید. لذا انسان با خواندن و شنیدن آیاتی که در آن‌ها بهشت با رنگ سفید توصیف شده، بهترین حالت رنگ سفید را در اوج لطافت، شرافت، روشنی، پاکی، صفا و رؤیا تصور می‌کند. این روش عاملی قوی و روان‌شناسانه برای ترغیب انسان‌ها به انجام اعمال نیک و دوری از گناه است.

در سوره «صافات» آمده: يُطَافُ عَلَيهْم بِكَأْسٍ مِّن مَّعِينِ * بَيْضاءَ لَذَّةٍ لِلشَّارِبين؛[٤٦٨] جامى‌از نوشيدنى زلال و پاك گرداگردشان مى‌گردانند؛ [نوشيدنى‌] سپيد [و درخشنده‌] و لذت‌بخش براى نوشندگان.

يا در توصیف همسران بهشتی می‌فرماید: وَ عِندَهُمْ قَاصِرَاتُ الطَّرْفِ عِينٌ * كَأَنهَّنَّ بَيْضٌ مَّكْنُون؛[٤٦٩] و در كنارشان زنانى هستند كه فقط به شوهرانشان عشق مى‌ورزند؛ گويا آنان [از سپيدى‌] تخم شترمرغى هستند كه [زير پر و بال‌] پوشيده شده‌اند [و هرگز دست كسى به آنان نرسيده است.]

هم‌چنین رخسار مؤمنان در بهشت را به رنگ سفید توصیف می‌کند: يَوْمَ تَبْيَضُّ وُجُوهٌ وَ تَسْوَدُّ وُجُوهٌ ... * وَ أَمَّا الَّذينَ ابْيَضَّتْ وُجُوهُهُمْ فَفي‌ رَحْمَةِ الله هُمْ فيها خالِدُون؛[٤٧٠] در روزى كه چهره‌هايى سپيد و چهره‌هايى سياه شود... و اما آنان كه چهره‌هايشان سپيد گشته همواره در رحمت خدايند و در آن جاودانه‌اند.

ابن‌عباس در تفسیر آيۀ: وَ عَلَى الْأَعْرافِ رِجالٌ يَعْرِفُونَ كُلًّا بِسِيماهُمْ‌؛ می‌گوید: مقصود پيامبر اكرم و اميرالمؤمنين و فاطمه و حسن و حسين هستند كه در فاصلۀ بين بهشت و


[٤٦١]. صافات، آیات ٤٥ و ٤٦.

[٤٦٢]. صافات، آیات ٤٨ و ٤٩.

[٤٦٣]. آل‌عمران، آیات ١٠٦ و ١٠٧.