بسیاری از گناهان را می‌گیرد. صدق، او را از دروغ و اَشباه آن باز می‌دارد؛ ادای امانت او را از خیانت در اموال مردم، نپرداختن زکات و خمس و سایر حقوق الهی باز می‌دارد؛ حیای از خلق مانع می‌شود که تظاهر به اکثر گناهان کند و حیا از خدا او را از تعمّد بر معاصی و اصرار بر گناه باز می‌دارد و وی را سریعاً به توبه می‌کشاند؛ حُسن خلق او را از گناهانی که مربوط به آزار خلق است، مانند: عاق والدین، قطع رحم و ضرر به مسلمین منع می‌کند. با وجود این، جز اندکی از گناهان باقی نمی‌ماند که آن هم به ایمان ضرر نمی‌زند و توفیق توبه پیدا می‌کند.[٣٥٣]

یکی دیگر از روایاتی که ظاهر آن با عقل تناقض دارد، حدیثی منقول از امیرالمؤمنین ٧ است که فرمودند: «روزی در گرو بی‌خردی، محرومیت در گرو عقل و آزمایش در گرو شکیبایی است.» علامه مجلسی می‌نویسد: «منظور این است که روزیِ احمق معمولاً وسعت داشته و عاقل از آن محروم است.»[٣٥٤] ملاصالح مازندرانی می‌گوید:

شاید سرّش این باشد که چون احمق، دنیا را می‌طلبد به آن می‌رسد، چنان‌که خدای متعال فرموده: «هر کس زراعت آخرت را بخواهد به زراعت او می‌افزاییم و هر کس کشت دنیا را بخواهد به او عطا می‌کنیم، ولی دیگر در کشت آخرت نصیبی برای او نیست.»[٣٥٥] و از آن‌جا که عاقل، دنیا را ترک کرده و آخرت را می‌طلبد، دنیای اندکی به او داده می‌شود.[٣٥٦]

چون خودش نخواسته و دنبال آن نبوده و می‌داند که دنیا در برابر آخرت ارزشی ندارد.

در روایت یکصد و دوم التمحیص مطلبی آمده که می‌تواند جواب شبهة موجود در این روایت باشد. امام صادق ٧ می‌فرماید:

إِنَّ الله وَسَّعَ فِي أَرْزَاقِ الْحَمْقَى لِيَعْتَبِرَ الْعُقَلَاءُ وَ يَعْلَمُوا أَنَّ الدُّنْيَا لَيْسَ يُنَالُ مَا فِيهَا بِعَمَلٍ وَ لَا حِيلَة؛[٣٥٧] یعنی خداوند روزیِ افراد احمق را توسعه بخشیده تا عاقلان

[٣٤٧]. بحارالانوار، ج٦٤، ص ٢٩٥و ج ٦٨، ص ٣٧٤.

[٣٤٨]. مراة‌العقول، ج ٢٦، ص ١٤٦.

[٣٤٩]. من کان یرید حرث الآخرة نزد له فی حرثه و من کان یرید حرث الدنیا نؤته منها و ما له فی الاخرة من نصیب؛ شوری، آیة٢.

[٣٥٠]. شرح الکافی، مازندرانی، ج ١٢، ص ٢٨١.

[٣٥١]. التمحیص‌، ص ١١٢، ح ١٠٢.