مؤلفی که بر اساس هدف از پیش تعیین‌شده می‌نگارد، متونش را گزینش کرده و با دقت، به چینش آن می‌پردازد. هدفمندی کتاب، آن را از برخی ضعف‌ها مصون می‌دارد. ابن‌همام در مقدمة کتاب، هدف خویش را این‌گونه بیان کرده:

انواع آزمایش‌های الهی را در اين كتاب آوردم ... تا درسی برای دانشمندان و بهره‌اي براي دانش‌پژوهان و تقویت‌کنندة یقین سست‌يقينان و التیام‌بخش شکست‌های دنیا و بشارت‌دهندة شادی‌هاي آخرت و برطرف‌کنندة اندوه كساني كه دچار غم طولاني شده‌اند و اشتغالات فكري بر آن‌ها چيره گشته، باشد و انسان را به سمت پروردگارش بازگردانده و او را به وعده‌هاي امامش اطمينان بخشد.[٣٤٥]

بر اين اساس، كتاب التمحيص با برنامه‌ريزي، تفكر و دقت نگاشته شده است، كتابي كه در آن نياز و نفع مخاطب رعايت شده و براي مشكلات وي نسخة ديني تجويز مي‌شود.

٢-٦. شیوة تحمّل حدیث

اخذ حدیث، شیوه‌های مختلفی داشت که عالی‌ترین و مطمئن‌ترین آن «سماع» بود. سماع یعنی راوی در حضور شیخ، روایتی را که او از روی حافظه یا نوشته می‌خواند، استماع کند. سماع با الفاظی مانند: «سمعت فلانا» و «حدّثنی» بیان می‌شود. در التمحیص بر اساس قرائن می‌توان احتمال داد که شیوة تحمّل حدیثِ مؤلف، سماع بوده است. در اولین روایت کتاب، سند با تعبیر«حدّثنی» و اين‌چنين آمده:

حَدَّثَنِي أَبُو‌عَلِيٍّ مُحَمَّدُ بْنُ هَمَّامٍ قَالَ: حَدَّثَنِي عَبْدُ‌الله بْنُ جَعْفَرٍ الْحِمْيَرِيُّ قَالَ: حَدَّثَنَا أَحْمَدُ وَ عَبْدُ‌الله ابْنَا مُحَمَّدٍ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ رِئَابٍ وَ كَرَّامٍ عَنْ أَبِي‌بَصِيرٍ عَنْ أَبِي‌عَبْدِ‌الله ....[٣٤٦]

در روایات دیگر کتاب لفظ «عن» آمده است[٣٤٧]. در دورة قدما بیان طریق تحمّل، مرسوم بود و دانشمندان تنها به پذیرش حدیث از طرق تحمل معتبر رغبت نشان می‌دادند، اما از آن‌جا که ذکر طریق تحمل، سند را طولانی می‌کرد، محدثان

[٣٣٩]. التمحیص، ص ٤٠، مقدمة مؤلف.

[٣٤٠]. التمحیص، ح ١.

[٣٤١]. همان، ح ٢، ٣، ٤، ٥، ٦ و....