آغاز استناد به فعلِ معصوم به‌عنوان یک منبع دینی، توسط پیامبر(ص) و از طریق استناد به فعل انبیای پیشین صورت گرفته است. بر اساس بررسی انجام‌گرفته، پیامبر(ص) در استناد به فعلِ معصوم غالباً به چهار روش ذیل عمل کرده‌اند؛ در برخی موارد، ابتدا به بیانِ حکم مسئله پرداخته و سپس در تأیید آن به یکی از افعال انبیای پیشین استناد کرده‌اند؛ چنان‌که حضرت دربارۀ فضیلت کار عملی، خوردن طعامی که از طریق تلاشِ با دست، فراهم آید را برتر دانسته و به فعل حضرت داود(ع) استناد نموده‌اند:

هیچ کس غذایی بهتر از آنچه از دسترنج خود فراهم آورد نخورد، همانا نبیِ خدا داود پیوسته از دست‌رنج خود غذا می‌خورد.[٢]

در برخی موارد، ابتدا خود حضرت به حکم مسئله‌ای عمل نموده و سپس در تأیید آن به فعل انبیا استناد کرده‌اند. چنان‌که رسول خدا(ص) پس از ازدواج با آمنه دختر ابوسفیان، ولیمه داده و این عمل را از فعل انبیا دانسته است.

زمانی که نجاشی، آمنه دختر ابوسفیان را برای پیامبر خواستگاری کرد و او را به عقد حضرت در آورد، رسول خدا(ص) ولیمه داد و فرمود: از سنّت انبیا، اطعام در ‌هنگام ازدواج است.[٣]

همچنین ایشان در مقام داوری بین دو گروه از اصحاب به فعل انبیای پیشین استناد کرده‌اند. برای نمونه، وقتی میان شترداران و گوسفندداران اختلاف در گرفت و شترداران در برابر گوسفندداران گردن‌فرازی کردند، حضرت با استناد به سیرۀ پیامبرانی چون موسی و داود، گوسفندداران را ترجیح داده و فرمودند:

موسی در حالی به پیامبری برانگیخته شد که گوسفند می‌چرانید و داوود در حالی به پیامبری برانگیخته شد که گوسفند می‌چرانید و من نیز در حالی برانگیخته شدم که در منطقه اَجیاد گوسفندان طایفه‌ام را می‌چرانیدم.[٤]

گاهی نیز پیامبر(ص) به فعلِ مشترک میان انبیا استناد کرده و از این طریق بر گفتار یا رفتار خود، تأیید می‌آوردند. مثلاً، حضرت در پاسخ کسی که از ایشان درخواست کرده بود که

[٢]. الجامع المسند الصحیح، ج٢، ص٧٣٠.

[٣]. الکافی، ج٥، ص٣٦٧.

[٤]. السنن الکبری، ج٦، ص٣٩٦.