اگر نتوان همسانی راویانِ آثار حدیثی را با ناشران امروزی تماماً پذیرفت، اما می‌توان در روایت کتاب‌های مشهور و متواتر پذیرفت که راویِ طریق همانند یک ناشر و انتشاراتی است؛ زیرا وقتی اصلی یا کتابی از تواتر ویا شهرت برخوردار بوده تعداد نسخ و طرق آن هم متعدد بوده است. ازاین‌رو راوی اثر ـ حتی اگر وضّاع بوده ـ به سرعت در مجامع علمی شناخته و اثر روایت شده‌اش منزوی می‌شده است؛ چون مقابله بین نسخ از امور رایج در بین عالمان دینی از دیرباز بوده است.

بین دانشمندان متأخر در مواجهه با این گروه از راویان، سه نظر مطرح است:

٣.١. عدم نیاز به بررسی رجالی راویان طرق

استظهار علامه محمدتقی مجلسی، از روش قدما اینست که نقل طرق تحمّل حدیث در گزارش خبر به کتب غیر متواتر و غیر مشهوره اختصاص داشته است؛ بنابراین معتقد است در کتب متواتر، نظیر کتب اربعه حدیثی و کتب مشهوره در نزد ائمه ثلاثه (کلینی، صدوق و طوسی) نقل طرق موضوعیتی ندارد. و اینکه شیخ صدوق در عملکردی ابداعی مشیخه را بازسازی کرده و طوسی هم از آن پیروی نموده، تنها برای تَیَمّن و تَبَرّک است.[١٥٧]

وی در پایان شرح دیباچه کتاب من لایحضره الفقیه با بیان مطالبی تحت عنوان فائدۀ بر مطالب پیشین پافشاری نموده و می‌نویسد:

و علی أی حال فالظاهر منهم النقل من الکتب المعتبرة المشهورة فإذا کان صاحب الکتاب ثقة یکون الخبر صحیحا، لأن الظاهر من نقل السند إلی الکتاب المشهور المتواتر مجرد التیمن و التبرک، سیما إذا کان من الجماعة المشهورین کالفضیل بن یسار و محمد بن مسلم رضی الله عنهما، فإن الظاهر أنه لا یضر جهالة سندیهما، و مع هذا فالاطمینان الذی یحصل للنفس من خبر زرارة و علی بن جعفر باعتبار صحة الطریق إلیهما أکثر و إن أمکن أن یکون هذا باعتبار الإلف باصطلاح المتأخرین و إذا کان الکتاب معروفا معتمدا و صاحبه غیر موثق و کان الطریق إلیه صحیحا فهو مثل العکس فی الاطمئنان و إذا کان فی الطریق جهالة و لم یوثق صاحب الکتاب فالاطمینان أقل و إذا کان أحدهما ضعیفا باعتبار ذم الأصحاب لصاحب

[١٥٦]. و أما أبویعقوب إسحاق بن محمد البصری، فإنه کان غالیا و صرت إلیه إلى بغداد لأکتب عنه، و سألته کتابا أنسخه؟ فأخرج إلی من أحادیث المفضل بن عمر فی التفویض، فلم أرغب فیه، فأخرج إلی أحادیث منتسخة من الثقات، و رأیته مولعا بالحمامات المراعیش ویمسکها، و یروی فی فضل امساکها أحادیث، قال: وهو أحفظ من لقیته. (رجال الکشی، ص٥٣١ ش١٠١٤).

[١٥٧]. روضة المتقین، ج١ ص٢١.