در این دورۀ فقهایی مانند محقق حلی (٦٧٦ق)، علامه حلی (٧٢٦ق)، شهید اول (٧٨٦ق)، محقق کرکی (٩٤٠ق) و شهید ثانی (٩٦٦ق) قرار دارند که در موارد متعددی به فعلِ معصوم استناد کرده و از آن در استنباط آموزه‌های فقهی بهره برده‌اند. برای مثال، محقق حلی در باب کفن میت و هنگامی که کفن به اندازه کافی وجود نداشته باشد، با استناد به فعلِ پیامبر(ص) آورده است:

اگر کفن میت کم بیاید سر او را می‌پوشانند و پاهای وی را با برگ یا چیز دیگری می‌پوشانند چنان که پیامبر(ص) با حمزه چنین کرد.[٣٣]

وی همچنین در موضوعاتی نظیر «آداب وضو»[٣٤]، «لباس نماز گزار»[٣٥]، «قرائت نماز»[٣٦] و «وجوب رکوع در نماز»[٣٧] به فعلِ پیامبر(ص) استناد کرده و بر پایه آن استدلال کرده است.

علامه حلی نیز در شماری از آثار فقهی خود به ویژه تذکرة الفقهاء و منتهی المطلب به فعلِ پیامبر(ص) استناد کرده و از آن برای استنباط بهره جسته است. مثلاً، وی در باب دفن میّت و دربارۀ شهیدی که در معرکه جان سپارد، با استناد به فعلِ پیامبر(ص) نسبت به شهدای جنگ اُحد، حکم به عدم وجوب غسل و کفن داده است. ایشان می‌نویسد:

همه علمای ما بر این باورند که شهیدی که در میدان جنگ جان سپارد، نیازی به غسل و کفن ندارد. جز حسن و سعید بن مُسیّب که غسل را برای شهید واجب دانسته و معتقدند که میت هماره جنب از دنیا می‌رود. لکن سیرۀ پیامبر(ص) برای پیروی سزاوارتر است و ایشان دستور دادند شهدای اُحد را [بدون غسل و کفن] دفن کنند.[٣٨]

وی همچنین در موضوعاتی مانند «لزوم دفن میت نفساء»[٣٩]، «وجوب خطبه نماز جمعه»[٤٠]، «کیفیت صیغۀ تکبیرة الاحرام»[٤١]، «محل قنوت در نماز»[٤٢]، «جواز دفن دو یا سه نفر

[٣٣]. المعتبر فی شرح المختصر، ج١، ص٣٣١.

[٣٤]. همان، ص١٥٥.

[٣٥]. همان، ج٢، ص٩٣.

[٣٦]. همان، ص١٥٣.

[٣٧]. همان، ص١٩٢.

[٣٨]. تذکرة الفقهاء، ج١، ص٣٧١.

[٣٩]. همان، ص٣٧٤.

[٤٠]. همان، ج٤، ص٦٢.

[٤١]. منتهى المطلب فی تحقیق المذهب، ج٥، ص٢٩.

[٤٢]. تذکرة الفقهاء، ج٣، ص٢٥٨.