حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ١٥ - ادوار استنباط از فعلِ معصوم در اندیشه شیعه

در یک قبر»[٤٣]، «استحباب علامت نهادن بر حیوانِ صدقه»[٤٤]، «جواز سجده بر نباتات»[٤٥]، «وجوب طمأنینه در رکوع»[٤٦]، «تخییر امام جماعت بین نماز گزاردن بر اموات به صورت جمعی یا انفرادی»[٤٧] و... به فعلِ پیامبر(ص) استناد کرده و از آن برای اثبات دیدگاه خویش بهره برده است.

شهید اول نیز در موارد متعددی از دو کتاب الدروس الشرعیة و ذکری الشیعة به فعلِ معصوم استناد کرده و از آن به عنوان منبعِ استنباط استفاده کرده است. مثلاً، وی با استناد به فعلِ پیامبر(ص) در انتصاب امیرالمومنین(ع) به عنوان متولی موسم حج در سال نهم هجری، به لزوم حضور امام یا نماینده او در موسم حج فتوا داده است[٤٨] و یا با تکیه بر اقدام پیامبر(ص) به قراردادن علامت بر روی قبر عثمان بن مظعون، حکم به استحباب نشان‌دارکردن قبر مومن داده است. او می‌نویسد:

مستحب است در بالای سر میت با سنگ و یا چوب علامت گذاشته شود، تا زیارتش کنند و برای او رحمت بخواهند. آنچنان که پیامبر(ص) به مردی دستور داد که سنگی بیاورد تا قبر عثمان بن مظعون شناخته شود. او نتوانست این کار را انجام دهد، پس رسول خدا(ص) آستین های خود را بالا زد و سنگ را در بالای سر قبرش قرار داد.[٤٩]

وی همچنین در موضوعاتی چون «استحباب جهر به تکبیرة الاحرام برای امام جماعت»[٥٠]، «استحباب تخلیل شعر به هنگام وضو»[٥١]، «استحباب تجدید وضو برای نماز»[٥٢]، «وجوب قرائت بسم الله قبل از فاتحه»[٥٣]، «وجوب قرائت سورۀ کامل در رکعت اول و دوم»[٥٤]،


[٤٣]. تذکرة الفقهاء، ج٤، ص٢٤٨.

[٤٤]. همان، ج٥، ص٣٢١.

[٤٥]. منتهى المطلب فی تحقیق المذهب، ج٤، ص٣٦٦.

[٤٦]. همان، ج٥، ص١١٨.

[٤٧]. همان، ج٧، ص٣٥٥.

[٤٨]. الدروس الشرعیة فی الفقه الإمامیة، ج١، ص٤٩٥.

[٤٩]. ذكری الشیعة فی أحكام الشریعة، ج٢، ص٢٩.

[٥٠]. همان، ج١، ص٤٥٨.

[٥١]. همان، ج٢، ص١٢٧.

[٥٢]. همان، ص١٩٥.

[٥٣]. همان، ج٣، ص٢٩٨.

[٥٤]. همان، ص٣٠٠.