گروهی از راویان ما نه ناقل نقل‌های شفاهی و نه خود نویسنده یک اثر حدیثی هستند؛ بلکه در طریق انتقال یک اثر حدیثی از نسلی به نسل دیگر قرار گرفته‌اند. ایشان گاه از طریق «قرائت» وگاه از طریق «اجازه» در این نقل و انتقال نقش‌آفرین بوده‌اند.

البته گروهی نیز از طریق «وجاده» به این امر مبادرت داشته‌اند که معمولا روایات آن‌ها مطرود جامعه علمی بوده است. شاید بتوان ـ بنا بر گزارش کشی ـ محمد بن سنان را از این گروه دانست.[١٤٩]

از سوی دیگر امام صادق(ع) به «عبداللّه بن سنان» می‌آموزد که می‌تواند با قرائت سه‌حدیث از ابتدا، وسط و انتهای کتابش به مخاطب اجازه نقل کتاب را بدهد.[١٥٠] بعدها این شیوه‌ای متعارف می‌شود و با تکیه به همین روش «احمد بن محمد بن عیسی اشعری» (زنده در ٢٧٤ یا ٢٨٠ق)، در کوفه از «حسن بن علی وَشّاء» انتظار دارد تا کتاب «علاء بن رزین» و کتاب «ابان بن عثمان احمر» را به او اجازه بدهد.[١٥١]

در میان ناقلان کتاب‌های حدیثی همه نوع راوی از حیث وثاقت و معروفیت ویا عدم آن دیده می‌شود. به‌عنوان نمونه، ابراهیم بن هاشم، احمد بن محمد بن حسن بن ولید، احمد بن محمد بن یحیی، احمد بن محمد بن سعید (ابن عقده)، ابن عبدون، حسین بن حسن بن أبان، حسین بن عبیداللّه غضائری، حمید بن زیاد، علی بن أحمد بن محمد بن أبی جید، محمد بن جعفر بن أحمد بن بطۀ قمی (ابن بطه)‌، محمد بن عبداللّه بن محمد بن شیبان (ابو مفضل شیبانی)، محمد بن محمد بن نعمان (شیخ مفید)، هارون بن موسی تلعکبری و... همگی در شمار راویان کتاب‌های حدیثی هستند.

گروهی از ایشان راوی روایات شفاهی ویا نویسنده یک اثر حدیثی هم بوده‌اند و برخی تنها ناقل آثار حدیثی بوده و نقش دیگر در روایت‌گری نداشته‌اند. معمول افرادی که خود صاحب

[١٤٨]. منتقی الجمان، ج١، ص٣٩.

[١٤٩]. رجال الکشی، ج٢، ص٧٩٥، ح٩٧٦.

[١٥٠]. همان، ج١ ص٥١ ح٥.

[١٥١]. رجال النجاشی، ص٣٩، ش٨٠.