حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ١٧ - ادوار استنباط از فعلِ معصوم در اندیشه شیعه

کرده[٦١] و فیض کاشانی در برخی مسائل نماز جمعه نظیر «وجوب تقدیم خطبه بر نماز»، «وجوب قیام خطیب» و «وجوب قرائت فاتحه»، فعلِ پیامبر(ص) و ائمه؟عهم؟ را مستند قرار داده است.[٦٢] شیخ یوسف بحرانی (صاحب حدائق) در باب جواز سجده بر غیر زمین، با استناد به فعلِ پیامبر(ص) آن را جایز شمرده است[٦٣] و ملا مهدی نراقی نیز مستند اموری چون «استحباب اسباغ وضو»[٦٤] و «جواز دفن میت در شب»[٦٥] را افعال پیامبر(ص) و امیرالمومنین(ع) برشمرده و بر پایه آن استدلال کرده است.

شیخ محمدحسن نجفی (صاحب جواهر الکلام) نیز در موارد متعددی از جمله «آداب تشییع جنازه» به فعلِ معصوم استناد کرده و با تکیه بر آن، قایل به رجحان حرکت تشییع‌کنندگان در پشت جنازه شده است.[٦٦] وی همچنین دربارۀ «عدم شرط تعدد در شستن نجاست کودک»، فعلِ پیامبر(ص) را دلیل معرفی کرده است و در باب وجوب طمأنینه در رکوع، به فعلِ پیامبر(ص) و ائمه؟عهم؟ به عنوان مؤید استناد کرده است.[٦٧]

شیخ انصاری نیز دربارۀ «تعیین وقت نماز عصر»[٦٨] و «وجوب طمأنینه در رکوع»[٦٩] از فعلِ پیامبر(ص) در اثبات دیدگاه خویش بهره گرفته است. آقارضا همدانی در باب «لزوم جهر در نمازهای شبانه» به فعلِ پیامبر(ص) استدلال کرده است.[٧٠] آیت‌الله خویی نیز با استناد به فعلِ پیامبر(ص) نسبت به حمزه سید الشهدا و امیرالمومنین(ع) نسبت به سهل بن حنیف، «تکرار نماز میت» را جایز شمرده است.[٧١] و در باب «زمان غسل شب‌های خاص»، با استناد به فعلِ پیامبر(ص)، وقت بین مغرب و عشا را ترجیح داده است.[٧٢]


[٦١]. ذخیرة المعاد فی شرح الإرشاد، ج٢، ص٢١٥.

[٦٢]. معتصم الشیعة فی احکام الشریعة، ج١، ص١١٢ و١١٣ و ج٣، ص٢١.

[٦٣]. الحدائق الناضرة فی أحكام العترة الطاهرة، ج٧، ص٢٥٩.

[٦٤]. معتمد الشیعة فی أحكام الشریعة‌، ص١٨٥.

[٦٥]. همان، ص٤١٨.

[٦٦]. جواهر الكلام فی شرح شرائع الإسلام، ج٤، ص٢٦٧.

[٦٧] . همان، ج١٠، ص١٦٦.

[٦٨] . كتاب الصلاة، ج١، ص٦٠.

[٦٩] . همان، ج٢، ص١٤.

[٧٠] . مصباح الفقیه، ج١٢، ص٢٤٩.

[٧١] . موسوعة الامام الخوئی، ج٩، ص٢٧٥.

[٧٢] . همان، ج١٠، ص٣٩.