گرفته نیز حاکی از حوزه‌های حدیثی است. از این بحث با عنوان «مدرسه‌های حدیثی» نیز نام‌برده شده است.[١٠٨] با ایجاد مقارنه عنوانی بین دانش تاریخ صدور حدیث و این دانش، شاید بتوان از این دانش با عنوان «تاریخ گسترش حدیث» نیز یاد نمود.

معمولاً هنگام یادکرد از این دانش، با اضافه کردن عنوان «مکتب‌ها»، از آن به «حوزه‌ها و مکتب‌های حدیثی» نیز تعبیر می‌شود؛ حال آن‌که جریان‌های فکری، مکتب‌ها، نگرش‌ها و دیدگاه‌های حدیثی اندیشمندان هر دانش حدیثی باید ذیل مباحث همان دانش مطرح و مورد بررسی و نقد قرار گیرد.

منابع آموزشی: تاریخ حدیث شیعه٢ (سیدمحمدکاظم طباطبایی) ـ جزوه حوزه‌ها و مکاتب حدیثی (مهدی‌مهریزی).[١٠٩]

٣ـ منبع‌پژوهی حدیث

غرض این دانش، ضمن بررسی تحلیلی و انتقادی منبع حدیث، دستیابی به متن حدیث و صحیح‌ترین متن آن است. بحث «طرق تحمل حدیث» یا شیوه‌های فراگیری حدیث و چگونگی راه‌یابی احادیث به منابع حدیثی، از مباحث مقدماتی این دانش است. دانش تحلیل منبع مکتوب حدیث، به طراحی سازوکاری می‌پردازد که در پرتو آن، بتوان به اهداف شش‌گانه ذیل نائل شد: الف) تبیین ساختار کتاب، شیوۀ تبویب و سبک نگارشی و روایتی مؤلف؛ ب) بررسی انتساب کتاب به مؤلف، اعتبارسنجی آن و شیوه سندگذاری کتاب؛
ج) کشف مصادر و منابع کتاب؛ د) بررسی نسخه‌های کتاب به منظور دستیابی به صحیح‌ترین متن آن؛ هـ) جایگاه و مقبولیت کتاب در بین محدثان هم‌عصر و متأخر؛ و) شیوۀ گزارش متن و راهکارهای فقه ‌الحدیثی مؤلف.

این نوع بررسی در پنج دسته اصلی منابع حدیثی انجام می‌شود: ١ـ منابع اولیه (اصول و مصنَّفات) ٢ـ جوامع اولیه (از جمله کتب اربعه) ٣ـ جوامع متأخر و معاصر (مانند بحار‌الانوار)

[١٠٨] . در برخی منابع، از حوزه حدیثی، تسامحاً به مکتب حدیثی نیز نام برده شده است. مانند کتاب «مکتب حدیثی جبل‌عامل».

[١٠٩] . متون آموزشی چندانی در این دانش تدوین نیافته است ولی در چند ساله اخیر تلاش‌های علمی پرثمری جهت معرفی برخی حوزه‌های فعّال حدیثی شیعه به انجام رسیده است. تألیفاتی چون: ‌مکتب حدیثی‌قم، جباری ـ مکتب‌حدیثی شیعه در کوفه، شفیعی ـ اندیشه‌شناسی محدثان حِلّه، حسین‌پوری ـ حدیث شیعه در حوزه بغداد، فتاح ـ مکتب حدیثی جبل عامل، رضاداد.