سوم؛ ارتداد به معنای عام:[٣١٢] ارتداد دارای دو معناست؛ یکی معنای عام که عبارت از رجوع و برگشت هر چیز بوده و شامل ارتداد از اسلام، ایمان، اخلاق حسنه، عادت‌های خوب و امثال این‌ها است و دیگری معنای خاص یعنی ارتداد شرعی که به معنای برگشت از اسلام و کافر شدن می‌آید. ارتداد در اینجا به معنای عام است که اعم از برگشت از ایمان و اخلاق حسنه است نه ارتداد خاص، که به معنای برگشت از اسلام آمده؛ مرتدان نیز عام هستند هم کسانی بوده که نقض پیمان کرده و از عهدهایشان برگشتند و هم اصحابی که مانند «مسیلمه کذّاب» مرتد شده‌اند.[٣١٣]

بخشی از این دیدگاه قابل قبول است و بخش دیگر آن دارای اشکال است؛ زیرا حدیث «ارتدّ الناس...» تنها ناظر به حوادث پس از رحلت پیامبر اکرم(ص) و چگونگی رفتار امت در آن موقعیت بوده و در مقام بیان ارتداد تعدادی از صحابه مانند مسیلمه و... نیست.

چهارم؛ ارتداد به‌معنای سرپیچی:[٣١٤] منظور از ارتداد در اینجا سرپیچی از دستورات پیامبر اکرم(ص) است.[٣١٥]

این دیدگاه نیز مانند دیدگاه دوم، واژه ارتداد را به معنای لغوی آن دانسته است.

٢-٢. عالمان اهل سنّت

در میان علمای اهل سنّت هم در ذیل احادیث «حوض» چند دیدگاه نسبت به مصداق این حدیث وجود دارد که مهم‌ترین آن‌ها سه‌دیدگاه ذیل است:

اول؛ واقعه رده:[٣١٦] منظور از مرتدین، کسانی هستند که در واقعه رده از ابوبکر تخلف کردند و زکات پرداخت نکردند.[٣١٧]

دوم؛ منافقین و گنه‌کاران:[٣١٨] منظور روایت از مرتد، منافقان و گنه‌کاران از امت پیامبر اکرم(ص) است.[٣١٩]

[٣١٢]. آیت الله سید علی میلانی.

[٣١٣]. استخراج المرام من استقصاء الافحام، ج٣، ص٤٠٧-٤١٠.

[٣١٤] .آیت الله سید جعفر مرتضی عاملی.

[٣١٥]. الصحیح من سیره الامام علی(ع)، ج١٠، ص٥٩.

[٣١٦]. ابن‌حجر عسقلانی.

[٣١٧]. فتح الباری، ج١١، ص٣٣٣.

[٣١٨]. نووی.

[٣١٩]. شرح صحیح مسلم، ج٣، ص١٣٦.